2026 yılı itibarıyla iş sağlığı ve güvenliği denetimleri artık “haberli” ya da “esnek” ilerlemiyor. Özellikle işyeri hekimi görevlendirmeyen işletmeler, denetimlerde doğrudan idari para cezası riskiyle karşı karşıya kalıyor. Üstelik bu cezalar çoğu zaman tek seferlik değil; ihlal devam ettiği sürece aylık olarak tekrar eden yaptırımlar şeklinde uygulanabiliyor.
Birçok işveren hâlâ şu soruların cevabını net olarak bilmiyor: “Benim işyerim için işyeri hekimi zorunlu mu?”, “Az tehlikeli sınıftayım, yine de ceza var mı?”, “1 çalışanım var, bana da uygulanır mı?”
Bu yazıda, 2026 güncel çerçevede işyeri hekimi bulundurmamanın doğurabileceği sonuçları, ceza mantığını ve ceza almamak için hangi adımları atman gerektiğini net ve anlaşılır şekilde adım adım bulacaksın.
Kısa cevap: Evet, zorunlu. Ancak zorunluluğun kapsamı işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre hizmet süreleri açısından değişir.
Buradaki kritik nokta şudur: “Az tehlikeli sınıftayım, bana gerek yok” düşüncesi yanlıştır.
İşyeri hekimi zorunluluğu için alt sınır 1 çalışandır. Çalışan sayısı arttıkça hekim hizmet süresi artar; ancak zorunluluk ortadan kalkmaz.
Tehlike sınıfı, cezanın varlığından çok hekim hizmet süresini etkiler. Ancak hiç hekim görevlendirmemek sınıf fark etmeksizin mevzuat ihlali olarak değerlendirilir.
Özel sektör işyerleri için zorunluluk genellikle daha net ve doğrudan uygulanır. Kamu tarafında ise dönemsel uygulamalar ve geçiş süreçleri gündeme gelebilir. Bu içerik özellikle özel sektör işverenleri odağında hazırlanmıştır.
İşyeri hekimi görevlendirmemek, işveren açısından yasal bir ihlaldir. Burada “suç” kavramı çoğu zaman yanlış anlaşılır: Bu durum genellikle adli bir suç değil, idari yaptırıma tabi bir mevzuat ihlalidir.
En yaygın sonuç idari para cezasıdır. Ancak konu sadece para cezasıyla sınırlı kalmayabilir:
Denetimde tespit durumunda süreç genellikle tutanak, sistem kayıt kontrolü ve idari yaptırım adımlarıyla ilerler. Özellikle resmî kayıtlar belirleyicidir; sözlü anlaşmalar veya “yakında başlayacak” gibi beyanlar denetimde yeterli görülmez.
2026 yılında işyeri hekimi görevlendirmemek, idari para cezası yaptırımına tabidir. Buradaki en kritik gerçek şudur: İhlal devam ettiği sürece ceza da devam edebilir.
Uygulamada, ihlal giderilmediği sürece cezanın tekrar eden şekilde gündeme gelmesi mümkündür. Bu nedenle “bir kere ceza ödeyip kapanır” yaklaşımı çoğu durumda doğru değildir.
Ceza uygulaması çoğu senaryoda işyerine yönelik değerlendirilir. Çalışan sayısı ise daha çok hizmet süresi planlamasını etkiler.
İdari para cezaları yıl bazında yeniden değerleme ve mevzuata bağlı güncellemelerle değişebilir. Bu nedenle geçmiş yıl tutarlarıyla hareket etmek, 2026’da yanlış maliyet hesabına yol açabilir.
İşyeri hekimi görevlendirmemek sadece para cezası anlamına gelmez. Özellikle iş kazası, şikâyet veya inceleme süreçlerinde işletme açısından daha ağır sonuçlar doğabilir.
İşyeri hekimi bulunmayan işyerlerinde meydana gelen iş kazalarında; sağlık gözetimi ve önleyici tedbirlerin eksikliği nedeniyle işverenin kusur oranı artabilir. Bu durum tazminat ve hukuki süreçlerde işletmeyi zorlar.
Bazı durumlarda, özellikle hayati risk oluşturan eksikliklerde, işyerinin tamamı veya bir bölümü için faaliyet durdurma gündeme gelebilir. Bu, üretim ve gelir kaybı gibi ciddi sonuçlara yol açabilir.
İş kazası süreçlerinde SGK incelemeleri ve hukuki değerlendirmeler, işletmenin İSG yükümlülüklerini ne ölçüde yerine getirdiğine bakar. Eksiklikler; rücu, tazminat ve itibar kaybı risklerini büyütebilir.
Ceza, sadece büyük denetimlerde değil; planlı denetimler, şikâyetler veya farklı kurum incelemeleri sırasında da gündeme gelebilir. Günümüzde birçok kontrol dijital kayıtlar üzerinden yürütülür.
İşyeri hekimi görevlendirmesinin denetimlerde geçerli sayılabilmesi için çoğu senaryoda resmî sistem kayıtlarının bulunması gerekir. Sözlü anlaşmalar veya onaysız süreçler denetimde yeterli kabul edilmeyebilir.
Evet. Şikâyet kaynaklı denetimler daha hızlı ve detaylı yürüyebilir. Bu nedenle “son dakika” çözümleri her zaman işletmeyi korumaz.
Denetim sonrası tutanak, değerlendirme ve tebliğ adımlarıyla ceza işverene resmî olarak bildirilir. Ceza sonrası görevlendirme yapılması, genellikle yeni risklerin önüne geçer; ancak kesilmiş cezayı otomatik iptal etmez.
Genel uygulamada cezalar, çoğu zaman denetim tarihindeki mevcut duruma göre değerlendirilir. Ancak bazı durumlarda geçmiş dönem ihmaller, özellikle iş kazası veya resmî incelemelerde dolaylı risk oluşturabilir.
Hayır. Geriye dönük belge üretimi veya tarih oynama girişimleri işletme açısından daha büyük riskler doğurabilir. En güvenli yaklaşım, süreci bugün itibarıyla mevzuata uygun biçimde başlatmaktır.
Ceza riskini azaltmanın yolu nettir: mevzuata uygun işyeri hekimi görevlendirmesi yapmak ve kayıtları düzenli tutmak.
İşyeri hekimi görevlendirmesi mutlaka resmî ve kayıtlı olmalıdır. “Tanıdık doktor”, “ayda bir uğruyor” gibi çözümler yasal açıdan yeterli sayılmayabilir.
Hekimin hizmet süresi, tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre belirlenir. “Var ama yetersiz” durumları da işletmeyi risk altında bırakabilir.
Denetimlerde belirleyici unsur çoğunlukla resmî sistem kayıtlarıdır. Bu nedenle görevlendirme, süre ve onay süreçleri düzenli takip edilmelidir.
Hayır, zorunlu değil. Ancak birçok işletme için OSGB üzerinden hizmet almak, operasyonel ve mali açıdan daha pratik bir çözüm olabilir.
Özellikle 1–50 çalışan arası işletmeler için OSGB modeli, çoğu zaman en az risk – en pratik çözüm dengesini sağlar.
2026 yılında işyeri hekimi bulundurmamak; idari para cezası, tekrar eden yaptırımlar, iş kazalarında ağır kusur riski, SGK ve hukuki süreçlerde mali yükler gibi ciddi sonuçlar doğurabilir.
Net ifade etmek gerekirse: İşyeri hekimi bir maliyet değil, ceza ve riskten korunma aracıdır. Mevzuata uygun görevlendirme ve düzenli takip ile işletmeni denetim stresinden uzak tutabilir, olası yaptırımları en baştan engelleyebilirsin.
1 çalışanı olan işyeri işyeri hekimi bulundurmak zorunda mı?
Evet. En az 1 çalışanı olan işyerlerinde işyeri hekimi görevlendirme yükümlülüğü doğar.
Az tehlikeli işyerlerinde ceza uygulanır mı?
Evet. Az tehlikeli sınıfta olmak, zorunluluğu ortadan kaldırmaz. Sadece hizmet süresi planlamasını etkiler.
Part-time işyeri hekimi yeterli olur mu?
Evet, çoğu işyeri için kısmi süreli görevlendirme yeterlidir. Önemli olan sürelerin mevzuata uygun planlanması ve görevlendirmenin kayıtlı olmasıdır.
Uzaktan işyeri hekimi hizmeti olur mu?
Uygulamada işyeri hekimi hizmetinin fiilen verilmesi beklenir. Sadece uzaktan evrak desteği çoğu durumda yeterli görülmeyebilir.
Ceza aldıktan sonra işyeri hekimi görevlendirirsem ne olur?
Kesilmiş cezalar otomatik iptal olmaz; ancak görevlendirmeyi yapmak, sonraki ceza ve riskleri azaltır.
© 2023 Yöntem Akademi. Tüm Hakları Saklıdır. İzinsiz materyal kullanılamaz, kullanıldığı taktirde yasal işlem başlatılır.
