İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında işverenlerin en çok tereddüt yaşadığı konuların başında, işyeri hekimi görevlendirme süreci gelmektedir. Özellikle farklı tehlike sınıflarına ve çalışan sayılarına sahip işletmeler için bu sürecin nasıl yürütüleceği, hangi belgelerin gerekli olduğu ve sorumluluğun kimde olduğu sıklıkla karıştırılmaktadır.
Bu noktada OSGB (Ortak Sağlık Güvenlik Birimi) ile işyeri hekimi anlaşması, mevzuata uygunluk ve operasyonel sürdürülebilirlik açısından en çok tercih edilen yöntemdir. Ancak bu anlaşmanın geçerli olabilmesi için yalnızca bir sözleşme imzalanması yeterli değildir; sürecin İSG-KATİP üzerinden doğru şekilde yürütülmesi gerekir.
OSGB ile işyeri hekimi anlaşması; işverenin, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yetkilendirilmiş bir OSGB üzerinden almasını ve bu kapsamda işyeri hekimi hizmetinin OSGB tarafından sağlanmasını ifade eder.
Bu modelde;
Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler açısından bu yapı, bireysel hekim bulma ve takip etme yükünü azaltarak sürecin daha kontrollü yürütülmesini sağlar.
Yöntem Akademi olarak sahada karşılaşılan en yaygın sorun; işverenlerin işyeri hekimi hizmetini aldığını düşünmesine rağmen, İSG-KATİP kaydı yapılmadığı için fiilen yükümlülüğün yerine getirilmemiş olmasıdır.
Bu nedenle Yöntem Akademi’de işyeri hekimi hizmeti yalnızca bir sözleşme ilişkisi olarak değil; mevzuata tam uyum, denetime hazır yapı ve sürdürülebilir hizmet modeli çerçevesinde ele alınmaktadır. Amaç, işvereni yalnızca cezai risklerden korumak değil; aynı zamanda iş sağlığı süreçlerini kurumsal bir sistem haline getirmektir.
OSGB ile işyeri hekimi anlaşması, belirli bir sıraya göre ilerleyen ve her adımı mevzuatla tanımlanmış bir süreçtir. Adımlardan herhangi birinin eksik bırakılması, hizmet alınsa dahi yasal olarak işyeri hekimi görevlendirilmemiş sayılma riskini doğurur.
İlk adım, işyerinin NACE koduna göre tehlike sınıfının doğru şekilde tespit edilmesidir. İşyerleri üç sınıfa ayrılır:
Bu sınıflandırma; işyeri hekiminin aylık çalışma süresini, alınması gereken diğer İSG hizmetlerini ve denetim kapsamını doğrudan etkiler. Yanlış tehlike sınıfı seçimi, eksik hizmet alınmasına ve idari yaptırımlara yol açabilir.
Tehlike sınıfı belirlendikten sonra, işyerinde fiilen çalışan kişi sayısına göre aylık işyeri hekimi hizmet süresi hesaplanır. Süreler mevzuatta tanımlıdır ve keyfi olarak azaltılamaz. Part-time çalışanlar, stajyerler ve geçici personel bu hesaplamada gözden kaçabilmektedir.
Hesaplanan süreye göre OSGB tarafından; işyeri hekimi hizmeti, varsa iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personeli hizmetleri, sözleşme kapsamı ve hizmet bedeli net şekilde belirlenir. Bu aşamada yalnızca fiyat odaklı ilerlemek, hizmet kalitesi ve mevzuat uyumu açısından risk oluşturabilir.
OSGB ile işveren arasında imzalanan hizmet sözleşmesi; tarafların yükümlülüklerini, hizmet süresini ve sorumluluk paylaşımını yazılı olarak güvence altına alır. Ancak kritik nokta şudur: Bu sözleşme tek başına yeterli değildir. İSG süreçleri açısından bağlayıcılık, İSG-KATİP kaydı yapılmadan tamamlanmış sayılmaz.
İşyeri hekimi görevlendirmesinin resmiyet kazanması için işlem mutlaka İSG-KATİP üzerinden yapılmalıdır. Bu aşamada OSGB, görevlendirilen hekim ve işveren sistemde karşılıklı onay verir. Onay süreci tamamlandığında, görevlendirme Bakanlık nezdinde geçerli hale gelir.
Denetimlerde bakılan ilk kayıt, imzalı sözleşme değil İSG-KATİP kaydıdır.
İSG-KATİP kaydı tamamlandıktan sonra işyeri hekimi; periyodik muayeneler, işe giriş sağlık raporları, sağlık gözetimi, risk değerlendirme süreçlerine sağlık katkısı ve eğitim/bilgilendirme faaliyetleri gibi görevleri mevzuata uygun şekilde yürütmeye başlar. Hizmetlerin kayıt altına alınması ve düzenli raporlanması, olası hukuki riskler açısından önemlidir.
OSGB ile yapılan işyeri hekimi sözleşmeleri standart metin gibi görülse de, içerikte yer almayan veya muğlak bırakılan maddeler işveren açısından ciddi riskler doğurabilir. Denetimlerde veya olası bir iş kazası sürecinde, yalnızca hizmet alındığı değil; hizmetin kapsamı ve sürekliliği de sorgulanır.
Sözleşmede işyeri hekiminin aylık kaç dakika/saat hizmet vereceği, bu sürenin hangi tehlike sınıfına göre hesaplandığı ve süre artışı gerektiren durumların nasıl ele alınacağı net şekilde belirtilmelidir. “Süreler mevzuata göre uygulanır” gibi genel ifadeler denetimlerde yetersiz kalabilir.
Görevlendirmenin İSG-KATİP üzerinden yapılacağı, bu işlemin hangi tarafın sorumluluğunda olduğu ve onay sürecinin tamamlanmaması halinde hizmetin geçerli sayılmayacağı açıkça yer almalıdır.
OSGB’nin sorumlulukları, işyeri hekiminin görev kapsamı ve işverenin yükümlülükleri ayrı ayrı belirtilmelidir. Sağlık gözetimi, kayıt tutma ve raporlama sorumlulukları muğlak bırakılırsa, risk doğrudan işverene yansıyabilir.
İşyeri hekiminin izin/rapor gibi nedenlerle hizmet verememesi durumunda OSGB’nin yedek hekim temin edip etmeyeceği sözleşmede mutlaka yer almalıdır.
Denetimlerde OSGB’nin hangi belgeleri sağlayacağı, denetim sürecinde işverene hangi kapsamda destek vereceği ve tespit edilen eksikliklerin nasıl giderileceği düzenlenmelidir.
Çalışan sayısı artışı, tehlike sınıfı değişikliği veya kapsam değişikliklerinde sözleşmenin nasıl güncelleneceği ile fesih bildirim süreleri ve prosedürleri açıkça belirtilmelidir.
Yöntem Akademi yaklaşımında sözleşmeler; denetime hazır, sorumlulukları net ve mevzuata birebir uyumlu şekilde yapılandırılarak işverenin risk alanları azaltılmaktadır.
OSGB ile işyeri hekimi anlaşması yapılmış olsa bile uygulamada yapılan hatalar nedeniyle işverenler yükümlülüklerini yerine getirmemiş sayılabilmektedir. Aşağıdaki hatalar, denetimlerde en sık karşılaşılan ve ceza riskini doğrudan etkileyen başlıklardır.
Sözleşme imzalanmış olsa dahi İSG-KATİP görevlendirmesi yapılmadıysa, Bakanlık kayıtlarında işyeri hekimi görevlendirilmemiş görünür. Denetimlerde esas alınan kayıt İSG-KATİP olduğundan bu durum ciddi risk oluşturur.
Çalışan sayısının eksik bildirilmesi veya tehlike sınıfının yanlış seçilmesi, aylık hizmet süresinin yetersiz kalmasına neden olur. Yeni işe alınan personelin sisteme geç eklenmesi bu hatayı tetikleyebilir.
Bir hekimin işyerine gelip muayene yapması, resmi görevlendirme anlamına gelmez. İşyeri hekiminin yetkilendirilmiş olması ve görevlendirmenin İSG-KATİP’te görünmesi gerekir.
Muayene kayıtları, tutanaklar ve raporlamalar düzenli tutulmazsa, denetimlerde hizmet verilmediği izlenimi oluşabilir. Özellikle geçmişe dönük incelemelerde bu durum işvereni zorlar.
Sadece fiyat odaklı OSGB tercihi; hizmet aksaması, mevzuata aykırı uygulamalar ve denetim desteği alınamaması gibi sonuçlar doğurabilir. OSGB’nin yetki belgesi, aktif hekim kadrosu ve saha deneyimi mutlaka değerlendirilmelidir.
Yöntem Akademi olarak sahada görülen en büyük problem, “hizmet alınıyor” düşüncesiyle resmi sürecin eksik bırakılmasıdır. Bu nedenle görevlendirme, uygulama ve denetim hazırlığı bütüncül şekilde ele alınmalıdır.
OSGB modeli, işyeri hekiminin izin/rapor gibi nedenlerle hizmet verememesi durumunda yedek planlama ile hizmet sürekliliği sağlar. Bu, işletmeler için operasyonel güvence anlamına gelir.
Hizmet süreleri, görevlendirme kayıtları ve dokümantasyon mevzuata uygun şekilde yürütüldüğünde denetim süreçleri daha yönetilebilir olur. İSG-KATİP kayıtları ve hizmet dokümanları hazır olduğunda riskler azalır.
İşyeri hekimi bulma, süre takibi, belge düzeni ve hizmet planlamasının OSGB tarafından yönetilmesi, işverenin operasyonel yükünü azaltır.
İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personeli hizmetlerinin tek sözleşme altında yürütülmesi, süreç yönetimini pratik ve kontrollü hale getirir.
Yöntem Akademi, işyeri hekimi hizmetini yalnızca bir zorunluluk değil, kurumsal bir risk yönetimi süreci olarak ele alır. Hizmet modeli; mevzuata birebir uyum, şeffaf sözleşme yapısı, İSG-KATİP süreçlerinin eksiksiz yönetimi ve denetimlerde işvereni yalnız bırakmayan bir destek anlayışı üzerine kuruludur.
Her işletmenin tehlike sınıfı, çalışan yapısı ve operasyonel ihtiyacı farklıdır. Bu nedenle planlama, işyerine özel ihtiyaçlar dikkate alınarak yapılandırılmalıdır.
OSGB ile işyeri hekimi anlaşması; doğru planlandığında, mevzuata uygun şekilde kayıt altına alındığında ve yetkili bir OSGB ile yürütüldüğünde işveren için güvenli, sürdürülebilir ve denetime hazır bir yapı sunar. Ancak sürecin eksik veya hatalı yürütülmesi, hizmet alınsa dahi idari yaptırımlara neden olabilir. Bu nedenle yalnızca sözleşme imzalamak değil, süreci doğru yönetmek esastır.
İşyeri hekimi görevlendirme sürecinizin mevzuata uygunluğunu değerlendirmek, mevcut sözleşmenizi kontrol ettirmek veya işletmenize uygun hizmet modelini planlamak için Yöntem Akademi uzman ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.
OSGB ile işyeri hekimi anlaşması yapmak zorunlu mu?
İşyeri hekimi bulundurma zorunluluğu, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre değişmektedir. İşyeri hekimi hizmeti bireysel olarak da alınabilir; ancak uygulamada en yaygın ve güvenli yöntem, yetkilendirilmiş bir OSGB üzerinden hizmet alınmasıdır. Önemli olan, görevlendirmenin mevzuata uygun şekilde yapılmasıdır.
OSGB ile sözleşme imzalamak tek başına yeterli midir?
Hayır. OSGB ile imzalanan sözleşme tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi görevlendirmesinin geçerli sayılabilmesi için mutlaka İSG-KATİP sistemi üzerinden karşılıklı onay yapılmalıdır. Denetimlerde esas alınan kayıt İSG-KATİP görevlendirmesidir.
İSG-KATİP kaydı yapılmazsa ne olur?
İSG-KATİP kaydı yapılmadığı durumda, işyeri hekimi fiilen hizmet vermiş olsa bile Bakanlık nezdinde görevlendirme yapılmamış kabul edilir. Bu durum denetimlerde idari para cezası ile sonuçlanabilir.
İşyeri hekimi hizmet süresi nasıl hesaplanır?
İşyeri hekimi hizmet süresi; işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre mevzuatta belirlenen süreler üzerinden hesaplanır. Bu süreler azaltılamaz ve çalışan sayısındaki artışlara göre güncellenmelidir. Eksik süreyle hizmet alınması, yükümlülüğün yerine getirilmemesi anlamına gelir.
OSGB işyeri hekimi hizmeti vermezse sorumluluk kime aittir?
Hizmetin organizasyonu OSGB tarafından yürütülse de, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğünün nihai sorumluluğu işverene aittir. Bu nedenle OSGB seçimi, sözleşme içeriği ve hizmetin kayıt altına alınması büyük önem taşır.
İşyeri hekimi izne çıkarsa hizmet aksar mı?
Yetkilendirilmiş ve kurumsal yapıya sahip OSGB’lerde, işyeri hekiminin izin veya rapor durumlarında hizmetin aksamaması için yedek hekim planlaması yapılır. Bu durumun sözleşmede açıkça yer alması önerilir.
Denetimlerde hangi belgeler kontrol edilir?
Denetimlerde başlıca; İSG-KATİP görevlendirme kayıtları, OSGB hizmet sözleşmesi, işyeri hekiminin faaliyet kayıtları, sağlık gözetimi ve raporlama dokümanları kontrol edilir. Belgelerin eksiksiz ve güncel olması, denetim sürecini doğrudan etkiler.
Mevcut sözleşmenin mevzuata uygun olup olmadığını nasıl anlayabilirim?
Mevcut sözleşmenin mevzuata uygunluğu; hizmet süresi, İSG-KATİP kaydı, görev tanımları ve denetim destek maddeleri üzerinden değerlendirilmelidir. Bu noktada yetkili ve deneyimli bir OSGB’den profesyonel kontrol desteği alınması önerilir.
Yöntem Akademi, işyeri hekimi ve OSGB süreçlerinde işverenlerin mevcut durumlarını analiz ederek mevzuata uyumlu ve denetime hazır çözümler sunmaktadır.
© 2023 Yöntem Akademi. Tüm Hakları Saklıdır. İzinsiz materyal kullanılamaz, kullanıldığı taktirde yasal işlem başlatılır.
