İş sağlığı ve güvenliği, yalnızca yasal bir zorunluluk değil; işletmenin sürdürülebilirliği açısından temel bir yönetim unsurudur. İstanbul’un üretim ve ticaret yoğunluğu yüksek ilçelerinden biri olan Esenler’de faaliyet gösteren işletmeler için bu konu daha da önemlidir. Küçük atölyelerden orta ölçekli sanayi işletmelerine kadar birçok firma, çalışan güvenliğini sağlamak ve mevzuata uygun hareket etmek zorundadır.
Bu noktada Esenler OSGB firmaları, işverenlere profesyonel destek sunarak sürecin doğru yönetilmesini sağlar. Yetkili Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi hizmeti; iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesinden işyeri hekimliği uygulamalarına, risk analizinden eğitim süreçlerine kadar geniş bir alanı kapsar.
Doğru yapılandırılmış bir iş güvenliği sistemi, yalnızca cezalardan korunmak için değil; iş kazalarının önlenmesi, verimliliğin artırılması ve kurumsal itibarın güçlendirilmesi için de kritik rol oynar.
OSGB, “Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi” ifadesinin kısaltmasıdır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yetkilendirilmiş bu kuruluşlar, işverenlere dışarıdan profesyonel iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunar.
Bir işletmenin risk sınıfına ve çalışan sayısına göre;
İş güvenliği uzmanı görevlendirilmesi
İşyeri hekimi hizmeti
Diğer sağlık personeli desteği
Risk değerlendirmesi hazırlanması
Acil durum planı oluşturulması
Çalışan eğitimlerinin verilmesi gibi hizmetler zorunlu hâle gelebilir.
Esenler’de faaliyet gösteren işletmeler açısından bu hizmetler özellikle önemlidir. İlçede imalat, tekstil, depolama ve küçük ölçekli üretim faaliyetleri yoğun şekilde bulunmaktadır. Bu sektörlerde risk seviyesi genellikle “az tehlikeli” ile “tehlikeli” sınıf arasında değişmektedir. Dolayısıyla iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirilmesi çoğu işletme için zorunludur.
OSGB hizmeti, işletmenin kendi bünyesinde tam zamanlı personel istihdam etmesine gerek kalmadan, mevzuata uygun bir yapı oluşturmasını sağlar. Bu model hem maliyet açısından hem de uzmanlık kalitesi bakımından avantaj sunar.
Esenler, İstanbul’un merkezi konumlarından biri olmasına rağmen yalnızca konut ağırlıklı bir ilçe değildir. Küçük sanayi siteleri, tekstil atölyeleri, depolar, lojistik alanları ve imalat faaliyetleri ilçede yoğun şekilde yer almaktadır. Bu yapı, iş sağlığı ve güvenliği açısından belirli riskleri beraberinde getirir.
Özellikle üretim ve depolama faaliyetlerinin bulunduğu işletmelerde;
Makine kullanımı
Elektrik ve mekanik riskler
Yük kaldırma ve taşıma işlemleri
Yangın ve patlama riski
Kimyasal madde maruziyeti gibi unsurlar ciddi kazalara yol açabilir.
Bu nedenle Esenler’de faaliyet gösteren işletmeler için OSGB hizmeti yalnızca mevzuata uyum değil, aynı zamanda risk yönetiminin temel bir parçasıdır.
Ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılan denetimler son yıllarda daha sistematik hâle gelmiştir. Evrak eksikliği, uzman görevlendirmeme veya eğitimlerin tamamlanmamış olması durumunda idari para cezaları uygulanmaktadır. Bu cezalar, işletmenin büyüklüğüne bakılmaksızın ciddi mali yük oluşturabilir.
Profesyonel bir OSGB ile çalışmak, denetim sürecine hazır bir yapı oluşturulmasını sağlar. Belgelerin düzenli tutulması, sürelerin takip edilmesi ve zorunlu eğitimlerin planlanması, işletmenin hukuki riskini önemli ölçüde azaltır.
Yetkili bir Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi tarafından sunulan hizmetler yalnızca “uzman atama” ile sınırlı değildir. Hizmet kapsamı oldukça geniştir ve işletmenin risk sınıfına göre şekillenir.
İş güvenliği uzmanı, işyerindeki tehlikeleri belirler ve bu tehlikelerin ortadan kaldırılması ya da azaltılması için öneriler sunar. Sahada yapılan gözlemler doğrultusunda iyileştirme planları hazırlanır. Ayrıca iş kazası sonrası analiz süreci de uzman tarafından yürütülür.
Esenler’de özellikle üretim ve atölye tipi işletmeler için düzenli saha denetimi büyük önem taşır. Uzmanın yalnızca evrak düzenleyen değil, aktif sahada bulunan bir yapıda olması gerekir.
İşyeri hekimi, çalışanların sağlık gözetimini yürütür. İşe giriş muayeneleri, periyodik sağlık kontrolleri ve meslek hastalıklarının erken tespiti bu kapsamda değerlendirilir. Özellikle tozlu, kimyasal ya da fiziksel risklerin bulunduğu ortamlarda çalışanların düzenli sağlık takibi kritik öneme sahiptir.
Çalışanların risk grubuna göre akciğer grafisi, odyometri testi, solunum fonksiyon testi gibi tetkikler planlanır. Bu süreçlerin düzenli ve mevzuata uygun yürütülmesi hem çalışan sağlığı hem de işveren sorumluluğu açısından gereklidir.
Her işletme, faaliyet alanına göre risk değerlendirmesi yapmak zorundadır. Bu çalışma yalnızca form doldurmaktan ibaret değildir; işyerinin gerçek koşulları dikkate alınarak hazırlanmalıdır. Acil durum planı kapsamında ise yangın, deprem, kimyasal sızıntı gibi senaryolara karşı prosedürler belirlenir ve tatbikat süreçleri planlanır.
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri belirli periyotlarla verilmelidir. Eğitim almayan çalışanla iş kazası yaşanması durumunda işverenin hukuki sorumluluğu artar. Bu nedenle eğitim planlamasının düzenli yürütülmesi gerekir.
OSGB hizmet bedelleri sabit bir rakam üzerinden belirlenmez. Fiyatlandırma, işletmenin yapısına ve mevzuat kapsamında doğan yükümlülüklere göre şekillenir. Bu nedenle teklif alınırken yalnızca “aylık ücret” üzerinden değerlendirme yapmak sağlıklı değildir.
Fiyatı etkileyen temel unsurlar şunlardır:
İşyerleri; az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli olmak üzere üç sınıfta değerlendirilir. Bu sınıflandırma, faaliyet alanına göre belirlenir.
Ofis ve büro faaliyetleri genellikle az tehlikeli sınıfta yer alır.
Atölye, üretim ve imalat faaliyetleri çoğunlukla tehlikeli sınıfa girer.
İnşaat ve ağır sanayi gibi alanlar çok tehlikeli sınıfta değerlendirilir.
Tehlike sınıfı arttıkça, iş güvenliği uzmanının işyerinde bulunma süresi de artar. Bu durum doğal olarak maliyeti etkiler.
Hizmet süresi çalışan sayısına göre hesaplanır. Çalışan sayısı arttıkça uzman ve hekim için ayrılması gereken süre de artar. Bu nedenle 5 çalışanı olan bir işletme ile 50 çalışanı olan bir işletmenin OSGB hizmet bedeli aynı değildir.
Bazı işletmeler yalnızca mevzuat gereği minimum hizmet süresini tercih ederken, bazıları daha kapsamlı saha denetimi ve danışmanlık talep edebilir. Risk analizi yenileme sıklığı, eğitim planlaması ve sağlık taramaları gibi ek hizmetler de fiyat üzerinde etkili olur.
Uzun süreli sözleşmelerde genellikle daha dengeli bir fiyatlandırma yapılabilir. Kısa vadeli ve geçici çözümler ise uzun vadede maliyet avantajı sağlamayabilir. Bu nedenle Esenler’de OSGB firmaları arasında seçim yaparken yalnızca fiyat odaklı bir yaklaşım yerine; hizmet kapsamı, uzmanlık düzeyi ve saha deneyimi birlikte değerlendirilmelidir.
Esenler’de çok sayıda OSGB firması bulunabilir. Ancak her firmanın hizmet kalitesi ve saha yaklaşımı aynı değildir. Doğru seçim, işletmenin uzun vadeli güvenliği açısından önemlidir.
Seçilecek Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi’nin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş olması gerekir. Yetki belgesi olmayan yapılarla çalışmak ciddi hukuki risk doğurur.
İş güvenliği uzmanının ve işyeri hekiminin deneyimi büyük önem taşır. Özellikle üretim ağırlıklı işletmelerde saha tecrübesi olan uzmanlarla çalışmak, risklerin doğru tespit edilmesini sağlar.
Esenler’in sanayi ve işletme yapısını bilen bir ekip, ilçedeki yaygın riskleri daha hızlı analiz edebilir. Bölge dinamiklerine hâkim olmak, uygulamada avantaj sağlar.
OSGB’nin yalnızca evrak hazırlayan bir yapı değil; denetim öncesi hazırlık yapan, eksikleri önceden tespit eden bir yaklaşımda olması gerekir. Bu durum olası idari yaptırımların önüne geçer.
Acil bir durumda uzmana veya hekime ulaşabilmek önemlidir. Hizmet sürekliliği ve düzenli bilgilendirme süreci işletmenin güven duymasını sağlar.
İş sağlığı ve güvenliği süreci yalnızca evrak düzenlemekten ibaret değildir. Sahada aktif takip, düzenli kontrol ve mevzuat değişikliklerinin anlık takibi gerekir. Profesyonel bir OSGB ile çalışmak, bu sürecin sistemli ve sürdürülebilir şekilde yürütülmesini sağlar.
Uzman desteği sayesinde:
İş kazası riski azaltılır
Mevzuat yükümlülükleri eksiksiz yerine getirilir
Çalışan bilinç düzeyi artar
Denetim süreçleri sorunsuz yönetilir
Kurumsal itibar korunur
Özellikle Esenler gibi ticari yoğunluğu yüksek bölgelerde iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının aksatılması, hem idari para cezalarına hem de ciddi hukuki sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle OSGB seçimi, maliyet kalemi olarak değil; kurumsal risk yönetimi yatırımı olarak değerlendirilmelidir.
Yöntem Akademi olarak;
Esenler’de faaliyet gösteren işletmeler için iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları, yalnızca mevzuat gereği yerine getirilen bir yükümlülük olarak görülmemelidir. Doğru planlanmış bir OSGB hizmeti; çalışan güvenliğini artırır, iş kazası riskini azaltır ve işletmenin hukuki sorumluluklarını kontrol altına alır.
İşletmenin tehlike sınıfı, çalışan sayısı ve faaliyet alanı dikkate alınarak yapılandırılmış bir hizmet modeli, sürdürülebilir bir güvenlik kültürünün temelini oluşturur. Profesyonel destek alınması, sürecin düzenli ve sistematik biçimde yürütülmesini sağlar.
Esenler OSGB firmaları arasında seçim yaparken; yetki belgesi, uzman kadro, saha deneyimi ve hizmet kapsamı birlikte değerlendirilmelidir. Doğru tercih, uzun vadede hem güvenlik hem de maliyet açısından avantaj sağlayacağını belirtmek isteriz.
OSGB hizmeti zorunlu mu?
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında çalışanı bulunan tüm işyerleri için iş sağlığı ve güvenliği hizmeti zorunludur. İşyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirilmesi gerekir. Bu yükümlülük Esenler’de faaliyet gösteren işletmeler için de geçerlidir.
Küçük işletmeler OSGB hizmeti almak zorunda mı?
Çalışanı bulunan küçük işletmeler de mevzuat kapsamındadır. Çalışan sayısı az olsa bile, tehlike sınıfına göre belirlenen sürelerde uzman ve hekim hizmeti alınması gerekir. Sadece tek başına çalışan ve sigortalı personeli bulunmayan işletmeler farklı değerlendirilir.
OSGB sözleşmesi nasıl yapılır?
İşveren ile yetkili Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi arasında hizmet sözleşmesi düzenlenir. Bu sözleşme, İSG-KATİP sistemi üzerinden onaylanarak resmî hâle gelir. Onay süreci tamamlanmadan hizmet başlamış sayılmaz.
OSGB değişikliği yapılabilir mi?
İşveren, mevcut OSGB ile sözleşmesini mevzuata uygun şekilde feshederek farklı bir firma ile anlaşabilir. Ancak geçiş sürecinde hizmetin kesintiye uğramaması önemlidir. İSG-KATİP üzerinden yeni sözleşmenin zamanında onaylanması gerekir.
OSGB hizmeti alınmazsa ceza uygulanır mı?
Zorunlu görevlendirmelerin yapılmaması hâlinde idari para cezası uygulanır. Ceza tutarı her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir. Ayrıca iş kazası yaşanması durumunda hukuki sorumluluk daha ağır sonuçlar doğurabilir.
Denetimlerde en sık karşılaşılan eksikler nelerdir?
Risk değerlendirmesinin güncel olmaması, çalışan eğitimlerinin eksikliği, sağlık raporlarının tamamlanmamış olması ve uzman görevlendirme süresinin yetersizliği denetimlerde en sık karşılaşılan sorunlardandır.