İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri, yalnızca yasal bir zorunluluğun yerine getirilmesinden ibaret değildir. Çalışan sağlığının korunması, iş kazalarının önlenmesi ve işletmelerin sürdürülebilir bir yapıda faaliyet göstermesi için bu hizmetlerin doğru planlanması ve profesyonel şekilde yürütülmesi gerekir. Bu süreçte işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı kadar önemli bir role sahip olan Diğer Sağlık Personeli (DSP), iş sağlığı hizmetlerinin sahadaki en kritik uygulayıcılarından biridir.
OSGB (Ortak Sağlık Güvenlik Birimi) kapsamında sunulan Diğer Sağlık Personeli hizmeti; çalışanların sağlık gözetimi, kayıtların düzenli tutulması, periyodik kontrollerin organizasyonu ve işyeri hekimi ile koordinasyonun sağlanması gibi birçok temel süreci kapsar. Özellikle belirli çalışan sayısına ve tehlike sınıfına sahip işyerlerinde DSP hizmeti, iş sağlığı sisteminin tamamlayıcı ve dengeleyici unsuru olarak konumlanır.
Diğer Sağlık Personeli; iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında tanımlanmış, belirli sağlık meslek gruplarından gelen ve gerekli eğitimleri tamamlayarak bu alanda yetkilendirilmiş profesyonelleri ifade eder. Uygulamada DSP kavramı çoğunlukla işyeri hemşiresi ile özdeşleşmiş olsa da, mevzuat çerçevesinde farklı sağlık meslek mensupları da bu kapsama dâhil olabilir.
DSP’nin temel görevi; işyeri hekimi tarafından yürütülen sağlık hizmetlerinin planlı, düzenli ve sürdürülebilir şekilde uygulanmasını sağlamaktır. Bu kapsamda Diğer Sağlık Personeli, hem çalışanlarla doğrudan temas halinde bulunur hem de iş sağlığı süreçlerinin kayıt, takip ve raporlama aşamalarında aktif rol üstlenir.
OSGB bünyesinde görev yapan DSP’ler, ilgili mevzuata uygun olarak yetkilendirilmiş, sahada uygulama deneyimine sahip ve iş sağlığı süreçlerine hâkim profesyonellerden oluşur. Bu yapı sayesinde işverenler, hem yasal yükümlülüklerini yerine getirir hem de çalışan sağlığını sistemli bir şekilde yönetme imkânı elde eder.
OSGB kapsamında sunulan Diğer Sağlık Personeli hizmeti, işyerlerinin DSP ihtiyacının harici bir profesyonel yapı üzerinden karşılanması anlamına gelir. Bu modelde Diğer Sağlık Personeli, OSGB’nin organizasyonu ve denetimi altında görev yapar; hizmet planlaması, süre takibi ve raporlama süreçleri OSGB tarafından koordine edilir.
Bu yaklaşım, işverenler açısından hem operasyonel hem de hukuki açıdan önemli avantajlar sağlar. DSP hizmetinin OSGB çatısı altında yürütülmesi; mevzuata uygunluk, hizmet sürelerinin doğru hesaplanması ve denetimlere hazır bir sistem kurulması açısından kontrollü bir yapı oluşturur. Aynı zamanda işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve Diğer Sağlık Personeli arasında eşgüdümlü bir çalışma düzeni sağlanmış olur.
OSGB modeliyle sunulan DSP hizmeti, işyerinin ihtiyaçlarına göre kısmi süreli veya planlı periyotlar halinde yapılandırılabilir. Böylece işletmenin faaliyet alanı, çalışan sayısı ve risk profiline uygun bir sağlık yönetim sistemi oluşturulur.
Diğer Sağlık Personeli, iş sağlığı hizmetlerinin sahadaki uygulayıcı gücünü temsil eder. Bu kapsamda DSP’nin görevleri, yalnızca yardımcı nitelikte değil; işyeri hekimi tarafından yürütülen sağlık gözetimi süreçlerinin düzenli ve sürdürülebilir şekilde işlemesini sağlayan tamamlayıcı faaliyetleri kapsar.
Başlıca görev ve sorumluluklar şu şekildedir:
Çalışanların işe giriş ve periyodik sağlık muayenelerinin organizasyonunu sağlamak
Sağlık muayenelerine ait kayıtları mevzuata uygun şekilde tutmak ve güncellemek
İşyeri hekimi tarafından talep edilen tetkik ve kontrollerin takibini yapmak
İlkyardım, acil durum ve sağlık müdahale süreçlerinde aktif rol almak
Çalışanların sağlık durumlarına ilişkin gözlem yapmak ve gerekli durumlarda işyeri hekimini bilgilendirmek
İşyerinde yürütülen sağlık faaliyetlerine ilişkin raporlamaları hazırlamak
Çalışanlara yönelik sağlık bilgilendirmeleri ve farkındalık çalışmalarına destek vermek
Bu görevler, iş sağlığı hizmetlerinin yalnızca teorik değil, uygulamaya dayalı ve izlenebilir bir yapı içerisinde yürütülmesini sağlar.
Diğer Sağlık Personeli hizmetinin zorunluluğu, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak belirlenir. İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, belirli koşulların sağlanması halinde işverenlere DSP görevlendirme yükümlülüğü getirmektedir.
Genel çerçevede;
Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde
Belirli bir çalışan sayısının üzerinde faaliyet gösteren işletmelerde
DSP hizmeti, iş sağlığı sisteminin zorunlu bir parçası haline gelir. Bu zorunluluk, çalışan sağlığının etkin şekilde izlenmesi ve sağlık hizmetlerinin sürekliliğinin sağlanması amacıyla düzenlenmiştir.
OSGB kapsamında sunulan DSP hizmeti, işverenlerin bu yükümlülüğü mevzuata uygun ve kontrollü bir şekilde yerine getirmesine imkân tanır. Hizmet süreleri, çalışan sayısı ve tehlike sınıfına göre planlanarak uygulanır.
Diğer Sağlık Personeli hizmetinin gerekliliğine rağmen yerine getirilmemesi, işverenler açısından yalnızca idari bir eksiklik olarak değerlendirilmez. Bu durum, iş sağlığı sisteminin bütünlüğünü doğrudan etkileyen önemli bir risk unsurudur.
DSP hizmetinin sağlanmaması halinde;
İş sağlığı ve güvenliği denetimlerinde uygunsuzluk tespiti yapılabilir
İdari yaptırımlar ve para cezaları ile karşılaşılabilir
İş kazası veya meslek hastalığı durumlarında işverenin sorumluluğu artabilir
Sağlık gözetimi kayıtlarının eksikliği hukuki süreçlerde dezavantaj oluşturabilir
Bu nedenle DSP hizmeti, yalnızca yasal bir gereklilik değil; aynı zamanda risk yönetiminin temel bileşenlerinden biri olarak değerlendirilmelidir.
OSGB aracılığıyla sunulan Diğer Sağlık Personeli hizmeti, işverenlere sistemli ve denetlenebilir bir yapı sağlar. Bu modelde hizmet, bireysel uygulamalardan ziyade kurumsal bir organizasyon içerisinde yürütülür.
OSGB kapsamında DSP hizmeti almanın öne çıkan avantajları şunlardır:
Hizmet sürelerinin mevzuata uygun şekilde planlanması
Sağlık kayıtlarının düzenli ve denetime hazır tutulması
İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve DSP arasında koordineli çalışma
Denetim süreçlerinde rehberlik ve destek
İşverenin operasyonel yükünün azalması
Bu yapı, iş sağlığı hizmetlerinin sürekliliğini sağlarken işletmelerin yasal uyum sürecini de kolaylaştırır.
Diğer Sağlık Personeli hizmetine ilişkin fiyatlandırma, sabit bir rakam üzerinden değil; işyerinin yapısal özellikleri ve hizmet kapsamı dikkate alınarak belirlenir. Bu yaklaşım, hem mevzuata uygunluk hem de hizmetin etkinliği açısından önem taşır.
Fiyatlandırmayı etkileyen başlıca unsurlar şunlardır:
İşyerinin tehlike sınıfı
Toplam çalışan sayısı
DSP hizmetinin aylık çalışma süresi
Hizmetin OSGB kapsamındaki genel iş sağlığı paketine dâhil olup olmaması
İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı hizmetleriyle birlikte planlanması
Bu kriterler doğrultusunda oluşturulan hizmet planı, işyerinin gerçek ihtiyacına uygun şekilde yapılandırılır. Böylece gereğinden fazla ya da yetersiz hizmet sunulmasının önüne geçilir; sağlık gözetimi süreçleri dengeli bir yapıda yürütülür.
Diğer Sağlık Personeli hizmeti alınırken yalnızca hizmetin sunulup sunulmadığına değil, nasıl ve hangi kapsamda sunulduğuna da dikkat edilmesi gerekir. Sağlıklı bir iş sağlığı yönetimi için hizmetin belirli standartlara uygun şekilde yürütülmesi önemlidir.
Dikkat edilmesi gereken temel noktalar şu şekilde özetlenebilir:
DSP’nin ilgili mevzuata uygun yetkilendirmeye sahip olması
Hizmetin OSGB sözleşmesi kapsamında açıkça tanımlanması
Çalışma sürelerinin yasal gerekliliklere uygun planlanması
Sağlık kayıtlarının düzenli ve erişilebilir şekilde tutulması
Denetim süreçlerinde destek sağlayacak bir organizasyon yapısının bulunması
Bu unsurlar, DSP hizmetinin yalnızca şeklen değil; fiilen ve etkin biçimde yürütülmesini sağlar.
İş sağlığı hizmetlerinin bütüncül şekilde yönetilebilmesi için farklı disiplinlerin bir arada ve uyum içinde çalışması gerekir. OSGB kapsamında sunulan Diğer Sağlık Personeli hizmeti, bu uyumu sağlayan kurumsal bir yapı sunar.
Bu modelde DSP hizmeti; işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı ile entegre şekilde planlanır, uygulama ve raporlama süreçleri tek merkezden yönetilir. Böylece işverenler, iş sağlığına ilişkin tüm yükümlülüklerini kontrollü, izlenebilir ve sürdürülebilir bir sistem içerisinde yerine getirmiş olur.
OSGB modeli, işyerlerinin mevzuata uyum sürecini kolaylaştırırken aynı zamanda çalışan sağlığının sürekliliğini güvence altına alır.
OSGB kapsamında sunulan Diğer Sağlık Personeli hizmeti, iş sağlığı ve güvenliği sisteminin tamamlayıcı unsurlarından biridir. Çalışan sağlığının düzenli olarak izlenmesi, kayıt altına alınması ve işyeri hekimi ile koordinasyonun sağlanması açısından bu hizmet kritik bir role sahiptir.
Doğru planlanmış ve mevzuata uygun şekilde yürütülen DSP hizmeti, işverenler için yalnızca bir yükümlülük değil; işyerinde sağlıklı, güvenli ve sürdürülebilir bir çalışma ortamının temel yapı taşlarından biridir.
Diğer Sağlık Personeli ile işyeri hemşiresi aynı mıdır?
Uygulamada bu iki kavram sıklıkla birlikte anılsa da, Diğer Sağlık Personeli daha geniş bir mevzuat tanımını ifade eder. İşyeri hemşiresi, DSP kapsamına giren meslek gruplarından biridir.
Diğer Sağlık Personeli hizmeti ayda kaç saat verilir?
Hizmet süresi; işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre belirlenir. Bu süreler mevzuatta tanımlanan asgari süreler esas alınarak planlanır.
Küçük ölçekli işletmeler DSP hizmeti almak zorunda mıdır?
DSP zorunluluğu, çalışan sayısı ve tehlike sınıfına bağlıdır. Her işletme için geçerli tek bir kural bulunmamaktadır.
DSP hizmeti uzaktan verilebilir mi?
DSP hizmeti ağırlıklı olarak saha uygulamalarını kapsadığı için yerinde sunulması esastır. Ancak bazı kayıt ve raporlama süreçleri uzaktan desteklenebilir.