İstanbul, Türkiye’nin en yoğun iş gücüne ve en karmaşık çalışma alanlarına sahip şehirlerinden biridir. Sanayi tesisleri, inşaat projeleri, lojistik merkezleri, hizmet sektörü ve ofis yapılanmaları; farklı risk seviyelerini aynı şehir içinde bir araya getirir. Bu durum, iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarını yalnızca yasal bir zorunluluk olmaktan çıkararak kurumsal bir yönetim konusu hâline getirir.
İş kazalarının büyük bölümü, risklerin önceden öngörülememesi veya mevzuata uygun şekilde yönetilmemesi nedeniyle meydana gelir. Özellikle İstanbul gibi denetim sıklığının yüksek olduğu bir şehirde, iş güvenliği süreçlerinin eksik veya hatalı yürütülmesi; yalnızca idari para cezalarına değil, faaliyet durdurma ve itibar kaybına kadar uzanan sonuçlar doğurabilir.
Bu noktada iş güvenliği firmaları ve Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri (OSGB), işletmeler için önleyici bir güvenlik mekanizması işlevi görür. Doğru yapılandırılmış bir iş güvenliği hizmeti; hem çalışan sağlığını korur hem de işverenin hukuki ve operasyonel risklerini kontrol altına alır.
Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB), iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yetkili, bütüncül ve mevzuata uygun şekilde sunmak üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilen kurumlardır. OSGB’ler, işverenlerin yasal yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için gerekli olan iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personelini kendi bünyelerinde görevlendirir.
OSGB yapısının temel amacı, işletmelerin iş sağlığı ve güvenliği süreçlerini tek bir organizasyon üzerinden, koordineli ve denetlenebilir şekilde yürütmesini sağlamaktır. Bu yapı sayesinde işveren; farklı uzmanlar, ayrı sözleşmeler ve dağınık süreçlerle uğraşmak zorunda kalmadan, tüm İSG hizmetlerini tek merkezden yönetebilir.
Mevzuat kapsamında OSGB’ler;
İşyerinin tehlike sınıfına uygun uzman ve hekim görevlendirmesi yapar,
Risk değerlendirmesi ve acil durum planlarının hazırlanmasını sağlar,
Çalışanlara yönelik iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini planlar,
Sağlık gözetimi ve periyodik kontrolleri yürütür,
Denetim süreçlerinde işletmeye rehberlik eder.
Önemli bir nokta da şudur: Her iş güvenliği hizmeti sunan yapı OSGB değildir. OSGB olarak faaliyet gösterebilmek için Bakanlık tarafından verilen resmî yetki belgesine sahip olunması zorunludur. Bu yetki, sunulan hizmetlerin hukuki geçerliliğini ve denetimlerde kabul edilebilirliğini doğrudan etkiler.
İstanbul gibi denetim sıklığının yüksek olduğu bir şehirde, OSGB ile çalışmak; işveren açısından yalnızca hizmet almak değil, yasal güvence altına girmek anlamına gelir.
İstanbul’da faaliyet gösteren iş güvenliği firmaları, işletmelere iş sağlığı ve güvenliği kapsamında danışmanlık ve uygulama desteği sunan yapılardır. Ancak her iş güvenliği firması, yasal olarak tüm hizmetleri sunma yetkisine sahip değildir. Bu ayrımın net şekilde anlaşılması, doğru hizmet modelinin seçilmesi açısından kritik öneme sahiptir.
Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB), Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini bütüncül şekilde sunabilen kurumlardır. OSGB’ler; iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personelini aynı yapı altında görevlendirebilir ve bu hizmetleri yasal sözleşmelerle işletmelere sunabilir.
Özetle;
Her OSGB bir iş güvenliği hizmeti sunar,
Ancak her iş güvenliği firması OSGB değildir.
Bu fark, özellikle denetim süreçlerinde ve resmi bildirimlerde belirleyici olur. OSGB yetkisi bulunmayan yapılar, bazı hizmetleri doğrudan veremez; bu da işletmeler için hukuki boşluklar ve risk alanları oluşturabilir.
İstanbul’da OSGB ile çalışmanın temel avantajı; iş güvenliği süreçlerinin tek merkezden, mevzuata uygun ve denetlenebilir şekilde yürütülmesidir. Bu yapı, işveren açısından hem kontrol kolaylığı hem de sürdürülebilir uyum sağlar.
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin zorunluluğu, işletmenin faaliyet alanına ve çalışan sayısına göre belirlenir. Bu zorunluluk, İstanbul gibi denetim yoğunluğu yüksek bir şehirde yalnızca teorik bir yükümlülük değil, fiilen uygulanan bir denetim kriteridir.
Mevzuata göre işyerleri üç tehlike sınıfına ayrılır:
az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli. Bu sınıflandırma, hangi işyerinin hangi kapsamda OSGB hizmeti alması gerektiğini doğrudan etkiler.
Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerleri, çalışan sayısına bakılmaksızın iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi hizmeti almak zorundadır.
Az tehlikeli işyerleri için zorunluluk, çalışan sayısına bağlı olarak devreye girer.
İstanbul’da faaliyet gösteren birçok ofis, hizmet ve ticaret işletmesi bu kapsamda değerlendirilmektedir.
Özellikle İstanbul’da yapılan iş müfettişi denetimlerinde;
OSGB sözleşmesinin varlığı
Uzman ve hekim görevlendirmeleri
Eğitim, risk değerlendirmesi ve acil durum planları ilk kontrol edilen başlıklar arasında yer alır. Bu belgelerin eksikliği, denetim anında telafi edilebilecek bir durum değildir.
Bu nedenle OSGB hizmeti, yalnızca “zorunlu olduğu için” değil; denetimlere hazır, sürdürülebilir ve kontrollü bir yapı kurmak için alınmalıdır.
İstanbul’da faaliyet gösteren OSGB’ler, iş sağlığı ve güvenliği süreçlerini parça parça değil, bir bütün olarak ele almakla yükümlüdür. Bu yaklaşım, işletmenin hem yasal hem de operasyonel açıdan korunmasını sağlar.
Temel hizmetler şu başlıklar altında toplanır:
İşyerinin risk sınıfına uygun olarak görevlendirilen iş güvenliği uzmanı; saha incelemeleri yapar, riskleri tespit eder ve önleyici aksiyon planları oluşturur. İstanbul’da çok lokasyonlu işletmeler için bu hizmet, sahaya hâkimiyet açısından kritik önemdedir.
Çalışanların sağlık gözetimi, işe giriş muayeneleri ve periyodik kontroller işyeri hekimi tarafından yürütülür. Bu hizmet, yalnızca sağlık değil; iş kazası sonrası sorumlulukların doğru yönetilmesi açısından da belirleyicidir.
Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde, hekim ve uzmanı destekleyen sağlık personeli görevlendirilir. Bu yapı, hizmetin sürekliliğini sağlar.
İstanbul’da özellikle inşaat, üretim ve lojistik sektörlerinde risk değerlendirmesi, denetimlerin merkezinde yer alır. OSGB’ler bu dokümanları yalnızca hazırlamakla kalmaz; sahaya uyumlu hâle getirir.
Çalışanlara verilen eğitimler, yalnızca belge üretmek amacıyla değil; gerçek risklere yönelik farkındalık oluşturmak için planlanmalıdır. Bu noktada OSGB’nin sektörel deneyimi belirleyici olur.
İstanbul’da OSGB sayısı oldukça fazladır. Ancak bu yoğunluk, doğru seçimi kolaylaştırmaz; aksine yanlış tercihler için risk alanı oluşturur.
OSGB seçimi yapılırken şu kriterler mutlaka değerlendirilmelidir:
Bakanlık yetki belgesinin güncelliği
İstanbul sahasında aktif ve düzenli hizmet verip vermediği
Uzman ve hekim kadrosunun sürekliliği
Denetim süreçlerinde işletmeye destek sunup sunmadığı
Raporlama ve dokümantasyon kalitesi
Sadece fiyat odaklı yapılan tercihler, kısa vadede avantajlı gibi görünse de; uzun vadede denetim, ceza ve iş kazası risklerini artırır. İstanbul’da OSGB seçimi, maliyet değil risk yönetimi perspektifiyle ele alınmalıdır.
OSGB ücretleri, standart bir hizmet gibi belirlenen fiyat metriklerine sahip değil. Çalışan sayısıi, tehlike sınıfı ve işyerinin özel durumlarına göre bir analiz yapıldıktan sonra belirlenir. İstanbul en iyi iş güvenliği firmaları arasında yer alan Yöntem Akademi olarak hizmet sunduğumuz tüm sektörlere özel çözümler ve esnek fiyat avantajları sağlıyoruz. Ancak yine de fiyatların değişken olduğunu bilmeniz gerekir. İşte İstanbul OSGB fiyatlarını etkileyen faktörler.
İstanbul’da OSGB fiyatları konusunda tek bir rakamdan söz etmek mümkün değildir. Çünkü fiyatlandırma; standart bir hizmet bedelinden ziyade, işletmenin yapısına göre şekillenen çok değişkenli bir denkleme dayanır. Bu noktada önemli olan yalnızca “aylık ücret” değil, bu ücretin hangi hizmetleri kapsadığıdır.
OSGB fiyatlarını belirleyen temel unsurlar şu şekildedir:
İşyerinin az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli sınıfta yer alması; uzman ve hekim çalışma sürelerini doğrudan etkiler. İstanbul’da özellikle çok tehlikeli sınıfta yer alan işletmeler için hizmet süresi ve saha yoğunluğu arttıkça maliyet de artar. Tehlike sınıfı sorgulamak için tıklayın.
Çalışan sayısı arttıkça; sağlık gözetimi, eğitim ve raporlama yükü de artar. Bu durum, OSGB hizmetinin kapsamını genişletir.
Bazı OSGB’ler yalnızca temel zorunlu hizmetleri sunarken, bazıları denetim danışmanlığı, periyodik kontrol takibi ve mobil sağlık hizmetlerini de pakete dahil eder. Fiyat farklarının önemli bir kısmı bu noktada oluşur.
Trafik, çok lokasyonlu çalışma alanları ve saha erişimi; İstanbul’da OSGB hizmetinin operasyonel maliyetini etkileyen önemli unsurlardır.
OSGB seçimi yapılırken sıkça gözden kaçan bir konu da sonradan ortaya çıkan ek ücretlerdir. Denetim desteği, ek raporlama talepleri veya acil durum planı revizyonları; sözleşme kapsamı net değilse ek maliyet doğurabilir.
Bu nedenle OSGB fiyatı değerlendirilirken soru şu olmalıdır: “Bu bedel, hangi riskleri gerçekten ortadan kaldırıyor?”
İstanbul’da iş sağlığı ve güvenliği denetimleri, yalnızca belge kontrolüyle sınırlı değildir. Sahadaki uygulamalar, eğitimlerin içeriği ve risklerin fiilen yönetilip yönetilmediği de denetim kapsamına girer.
Bu noktada OSGB’nin rolü kritik hâle gelir.
Yetkin bir OSGB;
Denetim öncesi işletmeyi hazırlar,
Eksiklerin tespit edilmesini sağlar,
Denetim sırasında işverene rehberlik eder,
Denetim sonrası aksiyon planlarını oluşturur.
OSGB’nin yalnızca evrak hazırlayan bir yapı olarak konumlandırılması, İstanbul gibi yoğun denetim yapılan bir şehirde işletmeyi savunmasız bırakır. Denetimlerde sorumluluk nihai olarak işverene ait olsa da, sürecin doğru yönetilmesi OSGB’nin profesyonelliğiyle doğrudan ilişkilidir.
İşverenlerin büyük bölümü OSGB seçiminde benzer hataları tekrarlar. Bu hatalar, genellikle kısa vadeli avantaj beklentisiyle yapılır ancak uzun vadede ciddi riskler doğurur.
En sık karşılaşılan hatalar şunlardır:
Sadece fiyat karşılaştırması yapmak
OSGB’nin sahadaki aktifliğini sorgulamamak
Uzman ve hekim sürekliliğini göz ardı etmek
Denetim desteğini sözleşmede netleştirmemek
Eğitimleri yalnızca formalite olarak görmek
İstanbul’da OSGB seçimi, yalnızca bir hizmet satın alma süreci değil; işletmenin güvenlik kültürünü belirleyen stratejik bir karardır.
İstanbul’da iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri, yalnızca yasal bir zorunluluk değil; işletmenin sürdürülebilirliği, itibarı ve çalışan bağlılığı açısından temel bir yapı taşıdır. Yanlış yapılandırılmış veya yüzeysel yürütülen iş güvenliği süreçleri, kısa vadede fark edilmese bile uzun vadede ciddi riskler doğurur.
Doğru OSGB ile çalışmak;
Denetimlere hazır bir yapı kurulmasını,
İş kazası risklerinin azaltılmasını,
İşverenin hukuki sorumluluklarının kontrol altına alınmasını,
Kurumsal güvenlik kültürünün oluşmasını sağlar.
Bu nedenle İstanbul’da iş güvenliği firması veya OSGB seçimi, yalnızca fiyat karşılaştırmasıyla değil; yetkinlik, saha deneyimi ve süreç yönetimi kriterleriyle değerlendirilmelidir.
Yöntem Akademi yaklaşımı, iş sağlığı ve güvenliğini yalnızca mevzuat üzerinden değil; eğitim, farkındalık ve sürdürülebilir sistem kurma perspektifiyle ele alır. Bu yaklaşım, işletmelerin bugününü güvence altına alırken geleceğini de planlamasına yardımcı olur.
OSGB ile yapılan sözleşme kaç yıllık olur?
OSGB sözleşmeleri genellikle 1 yıllık yapılır. Ancak mevzuat açısından daha kısa veya daha uzun süreli sözleşme yapılmasının önünde bir engel bulunmaz. Önemli olan, sözleşmenin aktif ve Bakanlık sistemine tanımlı olmasıdır.
İstanbul’da OSGB değiştirmek mümkün müdür?
Evet. Mevcut OSGB ile sözleşme feshedildikten sonra yeni bir OSGB ile sözleşme yapılabilir. Ancak geçiş sürecinde boşluk oluşmaması gerekir. Aksi durumda denetimlerde ciddi yaptırımlar söz konusu olabilir.
Denetimlerde OSGB mi yoksa işveren mi sorumludur?
Yasal sorumluluk nihai olarak işverene aittir. Ancak OSGB’nin sunduğu hizmetin niteliği, denetim sonuçlarını doğrudan etkiler. Eksik veya hatalı hizmet, işvereni savunmasız bırakır.
Online iş güvenliği eğitimleri yeterli midir?
Bazı eğitimler için online yöntemler kabul edilebilir. Ancak sahaya yönelik, risk bazlı eğitimlerin uygulamalı olarak verilmesi, denetimlerde ve iş kazalarının önlenmesinde çok daha etkilidir.
OSGB hizmeti alınmazsa ne olur?
Zorunlu olduğu hâlde OSGB hizmeti almayan işletmeler; idari para cezası, faaliyet durdurma ve iş kazası sonrası ağır hukuki yaptırımlarla karşı karşıya kalabilir. İstanbul’da bu denetimler aktif şekilde uygulanmaktadır.
© 2023 Yöntem Akademi. Tüm Hakları Saklıdır. İzinsiz materyal kullanılamaz, kullanıldığı taktirde yasal işlem başlatılır.
