Acil durum planı; işyerindeki riskler, fiziksel yerleşim, çalışan sayısı, vardiya düzeni, kullanılan ekipmanlar ve çevresel tehlikeler değerlendirilerek hazırlanır. Süreçte muhtemel acil durumlar belirlenir, önleyici tedbirler oluşturulur, müdahale ve tahliye yöntemleri yazılır, acil durum ekipleri görevlendirilir, tahliye krokileri hazırlanır ve plan tatbikatla test edilir.
Acil durum planı yalnızca standart bir forma işyeri bilgilerinin yazılmasıyla tamamlanmaz. Yangın, patlama, kimyasal yayılım, doğal afet, zehirlenme, sabotaj ve işletmenin faaliyetinden kaynaklanan diğer acil durumlar işyerine özel olarak değerlendirilmelidir.
Kısa cevap: Acil durum planı çok tehlikeli işyerlerinde en geç 2 yılda, tehlikeli işyerlerinde 4 yılda, az tehlikeli işyerlerinde 6 yılda bir yenilenir. İşyerinde veya yakın çevresinde mevcut acil durumları etkileyen ya da yeni bir acil durum oluşturan değişiklik meydana geldiğinde bu süreler beklenmeden planın ilgili bölümleri güncellenir. Maden işyerleri dışındaki işyerlerinde acil durum tatbikatı ise en geç yılda bir yapılır.
İşyerinin mevcut durumunu yerinde inceleterek plan, tahliye krokisi, ekip görevlendirmesi ve tatbikat sürecini birlikte yürütmek isteyen işletmeler Yöntem Akademi’nin acil durum planlaması hizmetinden yararlanabilir.
Acil durum planı, işyerinde meydana gelebilecek acil durumlarda uygulanacak iş ve işlemler ile müdahale ve tahliye yöntemlerini belirleyen yazılı plandır.
Plan yalnızca olay gerçekleştikten sonra yapılacakları kapsamaz. Acil durumun ortaya çıkmasını önlemeye, etkisini sınırlandırmaya ve çalışanların güvenli biçimde tahliye edilmesine yönelik hazırlıklar da planın parçasıdır.
Acil durum planının temel amaçları şunlardır:
Çalışanların ve işyerinde bulunan diğer kişilerin güvenliğini sağlamak
Acil durumun etkisini mümkün olan en kısa sürede sınırlandırmak
Güvenli ve kontrollü tahliyeyi gerçekleştirmek
Acil durum ekiplerinin görevlerini önceden belirlemek
İtfaiye, sağlık ve diğer dış müdahale ekiplerine gerekli bilgileri aktarmak
Olay sonrasında işyerinin güvenli çalışma düzenine dönüşünü sağlamak
Mevzuatta kullanılan resmi ifade “acil durum planı”dır. İnternette sıklıkla kullanılan “acil durum eylem planı” ifadesi de aynı planı tanımlamak amacıyla kullanılmaktadır.
Evet. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki işverenler, çalışma ortamı ve çalışanların maruz kalabileceği acil durumları önceden değerlendirerek gerekli hazırlıkları yapmakla yükümlüdür.
Acil durum planlama süreci işyeri faaliyete geçtikten sonra oluşturulan ek bir belge olarak görülmemelidir. İşyerinin tasarım veya kuruluş aşamasından itibaren acil durumlara ilişkin koşullar dikkate alınmalıdır.
Yükümlülük yalnızca fabrika, şantiye ve ağır sanayi işletmeleriyle sınırlı değildir. Ofis, mağaza, depo, restoran, otel, okul, sağlık kuruluşu, atölye, üretim tesisi, lojistik merkezi ve diğer işyerlerinde de faaliyet ve risklere uygun acil durum planı hazırlanır.
İşveren; muhtemel acil durumların belirlenmesi, gerekli tedbirlerin alınması, müdahale organizasyonunun kurulması, çalışanların görevlendirilmesi, uygun ekipmanın sağlanması ve tatbikatların yürütülmesinden sorumludur.
Acil durum planlama süreci yedi temel aşamadan oluşur:
Muhtemel acil durumların belirlenmesi
Önleyici ve sınırlandırıcı tedbirlerin oluşturulması
Görevlendirilecek çalışanların belirlenmesi
Müdahale ve tahliye yöntemlerinin hazırlanması
Planın dokümante edilmesi
Tatbikat yapılması
Planın yenilenmesi
Planın uygulanabilir olması için bu aşamaların işyerinin gerçek saha koşullarına göre yürütülmesi gerekir.
Plan hazırlanmadan önce işyerinin fiziksel ve operasyonel yapısı belirlenir.
İncelemede özellikle şu bilgiler değerlendirilir:
İşyerinin faaliyet alanı ve NACE kodu
Tehlike sınıfı
Çalışan sayısı
Vardiya düzeni
Bina, kat ve bölümlerin yerleşimi
Acil çıkış kapıları ve kaçış güzergâhları
Makine ve üretim hatları
Elektrik ve doğal gaz kesme noktaları
Kimyasal maddeler
Yanıcı, parlayıcı veya patlayıcı maddeler
Basınçlı kaplar ve tesisatlar
Düzenli olarak işyerinde bulunan ziyaretçi ve müşteriler
Tahliyede özel desteğe ihtiyaç duyan kişiler
İşyerinin çevresindeki dış tehlike kaynakları
Daha önce yaşanan kazalar ve acil durumlar
Bu inceleme yapılmadan hazırlanan standart plan, işyerindeki gerçek müdahale ve tahliye koşullarını yansıtmaz.
Acil durum planı ile risk analizi birbirinden bağımsız çalışmalar değildir. Risk değerlendirmesinde tespit edilen tehlikeler, acil müdahale gerektiren senaryolar açısından ayrıca değerlendirilir.
İşyerinin faaliyetlerine göre incelenmesi gereken acil durumlar arasında şunlar bulunur:
Yangın
Patlama
Doğal gaz kaçağı
Kimyasal madde yayılımı
Biyolojik veya radyoaktif madde yayılımı
Zehirlenme
Salgın hastalık
Deprem
Sel ve su baskını
Fırtına
Sabotaj
Elektrik kaynaklı olaylar
Makine ve ekipman kaynaklı acil durumlar
Yapısal çökme
Üretim ve depolama faaliyetlerine özgü olaylar
Değerlendirme işyerinin sınırında bitmez. Yakındaki kimyasal depolama alanı, akaryakıt istasyonu, taşkın bölgesi, tehlikeli madde taşıma güzergâhı veya komşu işletmenin faaliyetleri işyerini etkiliyorsa plan kapsamına alınır.
Belirlenen her senaryo için olayın meydana gelmesini önlemeye ve olay meydana geldiğinde etkisini sınırlandırmaya yönelik tedbirler tanımlanır.
| Acil durum | Önleyici ve sınırlandırıcı tedbir örnekleri |
|---|---|
| Yangın | Algılama ve alarm sistemi, uygun söndürme ekipmanı, elektrik kontrolleri, yanıcı maddelerin güvenli düzeni |
| Patlama | Patlayıcı ortam değerlendirmesi, ateşleme kaynaklarının kontrolü, uygun ekipman kullanımı |
| Kimyasal yayılım | Güvenli depolama, güvenlik bilgi formları, döküntü kiti, havalandırma ve izolasyon |
| Deprem | Raf ve makinelerin sabitlenmesi, kaçış yollarının açık tutulması, güvenli toplanma alanı |
| Doğal gaz kaçağı | Gaz algılama sistemi, vana işaretlemesi, kontrollü enerji kesme düzeni |
| Sel | Drenaj kontrolü, kritik ekipmanın korunması ve enerji kesme prosedürü |
| Zehirlenme | Maruziyet kaynağının kontrolü, ilk yardım organizasyonu ve sağlık kuruluşuna sevk düzeni |
Plan üzerinde belirtilen önlemlerin sahada karşılığı bulunmalıdır. Yangın söndürücüler, alarm sistemleri, acil aydınlatmalar, kaçış yönlendirmeleri ve kesme vanaları erişilebilir ve çalışır durumda tutulmalıdır.
Her acil durum senaryosu için olayın fark edilmesinden güvenli tahliyeye ve dış ekiplerin müdahalesine kadar uygulanacak adımlar önceden belirlenir.
Müdahale düzeninde şu konular açık olmalıdır:
Acil durumu fark eden kişinin ilk işlemi
Alarmın nasıl verileceği
112 ve ilgili kurumlarla kimin iletişim kuracağı
Elektrik ve doğal gazın kim tarafından kesileceği
Olay yerine hangi ekibin müdahale edeceği
Tahliye güzergâhları
Ziyaretçilerin tahliyesinden sorumlu kişiler
Özel tahliye desteğine ihtiyaç duyan kişilerin nasıl çıkarılacağı
Toplanma alanındaki sayım düzeni
Eksik kişi tespitinde uygulanacak yöntem
İtfaiye, ambulans ve diğer ekiplerin kimin tarafından karşılanacağı
Talimatlar kısa, sıralı ve uygulanabilir şekilde hazırlanmalıdır. Acil durumda yorum gerektiren uzun prosedürler yerine görev ve hareket sırası açık biçimde tanımlanmalıdır.
İşyerlerinde acil durumlara müdahale amacıyla dört ekip oluşturulur:
Söndürme ekibi
Kurtarma ekibi
Koruma ekibi
İlk yardım ekibi
Görevlendirme yalnızca çalışan isimlerinin bir listeye yazılmasıyla tamamlanmaz. Görevlinin sorumluluk alanı, ekipteki görevi, iletişim bilgisi, çalışma vardiyası ve varsa yedeği belirlenmelidir.
Vardiyalı işyerlerinde acil durum organizasyonu her çalışma döneminde işler durumda olmalıdır. Tüm destek elemanlarının tek vardiyada görevlendirilmesi diğer vardiyalarda müdahale kapasitesini ortadan kaldırır.
Çalışanın işten ayrılması, bölüm değiştirmesi veya vardiyasının değişmesi halinde ekip listesi gecikmeden güncellenmelidir.
Söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin her biri için çalışan sayısı ve işyerinin tehlike sınıfı esas alınır.
| Tehlike sınıfı | Her ekip için görevlendirilecek destek elemanı |
|---|---|
| Az tehlikeli | Her 50 çalışana kadar 1 kişi |
| Tehlikeli | Her 40 çalışana kadar 1 kişi |
| Çok tehlikeli | Her 30 çalışana kadar 1 kişi |
Bu sayı toplam acil durum görevlisi değildir. Söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin her biri için ayrı ayrı hesaplanır.
Örneğin 65 çalışanı bulunan çok tehlikeli bir işyerinde:
| Ekip | Görevlendirilecek kişi |
|---|---|
| Söndürme | 3 |
| Kurtarma | 3 |
| Koruma | 3 |
| İlk yardım | 7 |
Çok tehlikeli sınıfta 60 çalışan varsa söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin her birinde iki destek elemanı; çalışan sayısı 61 olduğunda ise her ekipte üç destek elemanı görevlendirilir.
İlk yardım ekibinin çalışan sayısı hesabında 30/40/50 oranı uygulanmaz.
İlkyardım Yönetmeliğine göre:
| Tehlike sınıfı | Sertifikalı ilk yardımcı sayısı |
|---|---|
| Az tehlikeli | Her 20 çalışan için 1 kişi |
| Tehlikeli | Her 15 çalışana kadar 1 kişi |
| Çok tehlikeli | Her 10 çalışana kadar 1 kişi |
İlk yardım ekibinde görevlendirilen çalışanların mevzuata uygun ilk yardımcı eğitimi almış ve geçerli belgeye sahip olması gerekir.
Evet. On kişiden az çalışanı bulunan işyerlerinde söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin tamamı için uygun donanıma sahip ve özel eğitimli en az bir çalışanın destek elemanı olarak görevlendirilmesi yeterlidir.
Bu düzenleme ilk yardımcı bulundurma yükümlülüğünü kaldırmaz. İlk yardımcı sayısı ayrıca İlkyardım Yönetmeliğine göre belirlenir.
Tahliye planı, acil durum planının işyerindeki kaçış ve müdahale düzenini kroki üzerinde gösteren bölümüdür.
Tahliye planında işyerinin yapısına göre şu bilgiler gösterilir:
Kaçış yolları
Acil çıkışlar
Toplanma yeri
Acil durum ekipmanlarının bulunduğu noktalar
Yangın söndürme ekipmanları
İlk yardım malzemelerinin yerleri
Uyarı ve alarm sistemleri
Kimyasal yayılım, parlama veya patlama riski bulunan bölümler
Elektrik ve gaz akışının kesme noktaları
Görevlendirilen çalışanların bilgileri
Acil durum irtibat numaraları
Tahliye planı, bina giriş ve çıkışları ile katlarda çalışanların kolayca görebileceği noktalara yerleştirilmelidir.
Toplanma yeri, belirlenen acil durumların etkisinden çalışanların korunabileceği güvenli bir noktada bulunmalıdır.
Alan;
Tahliye edilen kişiler tarafından kolayca görülmeli,
İşaretlenmiş olmalı,
Çalışanların tamamının toplanmasına uygun büyüklükte bulunmalı,
Müdahale araçlarının güzergâhını engellememeli,
İşyerinden alana ulaşım rotasıyla birlikte tahliye planında gösterilmelidir.
“Bina önü” veya “otopark” şeklindeki genel ifadeler tek başına yeterli değildir. Acil durumdan etkilenmeyecek belirli ve güvenli bir toplanma noktası tanımlanmalıdır.
Acil durum planında en az şu bilgiler yer almalıdır:
| Bölüm | İçerik |
|---|---|
| İşyeri bilgileri | Unvan, adres, işveren bilgisi |
| Hazırlayanlar | Ad, soyadı ve unvan |
| Tarih | Hazırlanma ve geçerlilik tarihi |
| Acil durumlar | İşyerinde belirlenen acil durum senaryoları |
| Önleyici tedbirler | Acil durumları önleyen ve sınırlandıran önlemler |
| Müdahale yöntemleri | Alarm, müdahale ve tahliye düzeni |
| Toplanma yeri | Güvenli toplanma noktası |
| Sağlık kuruluşu | En yakın hastane bilgileri |
| Tahliye planı | Kaçış yolları, ekipmanlar, riskli alanlar ve kesme noktaları |
| Görevliler | Asıl ve yedek çalışanlar, görevleri ve iletişim bilgileri |
| Acil irtibatlar | Ulusal ve yerel kurumların iletişim bilgileri |
İşveren tarafından onaylanan planın sayfaları numaralandırılır, hazırlayan kişiler tarafından paraflanır ve son sayfası imzalanır. Güvenli elektronik imza ile imzalanan acil durum planları da geçerlidir.
Plan, acil durum ekiplerinin kolayca ulaşabileceği şekilde işyerinde saklanmalıdır.
Maden işyerleri dışındaki işyerlerinde acil durum tatbikatı en geç yılda bir yapılır. Maden işyerlerinde ise ilgili sektörel mevzuatta belirlenen hükümler uygulanır.
Tatbikatın amacı yalnızca çalışanları binadan çıkarmak değildir. Hazırlanan planın gerçek çalışma koşullarında uygulanıp uygulanamadığı test edilir.
Tatbikat sırasında özellikle;
Alarm sisteminin işyerinin tamamında çalışması,
Çalışanların doğru tahliye güzergâhını kullanması,
Acil çıkışların erişilebilir olması,
Ekiplerin görevlerini doğru sırayla yerine getirmesi,
Özel desteğe ihtiyaç duyan kişilerin güvenli tahliyesi,
Toplanma yerinde sayım yapılması,
Haberleşme düzeninin işlemesi gözlemlenir.
Tatbikat sonrasında tarih, tespit edilen eksiklikler ve yapılacak düzenlemeleri içeren tatbikat formu hazırlanır. Ortaya çıkan aksaklıklara göre acil durum planı gözden geçirilir ve gerekli düzeltmeler yapılır.
Çalışanların görevlerini uygulamalı öğrenmesi için afet ve acil durum eğitimi ile tatbikat sürecinin birbirini destekleyecek şekilde planlanması gerekir.
Hayır.
Acil durum tatbikatının yılda bir yapılması ile acil durum planının tehlike sınıfına göre yenilenme süreleri birbirinden farklı yükümlülüklerdir.
| İşlem | Süre |
|---|---|
| Acil durum tatbikatı | Maden dışı işyerlerinde en geç yılda bir |
| Çok tehlikeli işyerinde plan yenileme | En geç 2 yılda bir |
| Tehlikeli işyerinde plan yenileme | En geç 4 yılda bir |
| Az tehlikeli işyerinde plan yenileme | En geç 6 yılda bir |
Bu nedenle az tehlikeli bir işyerinin acil durum planının altı yıllık yenileme süresine sahip olması, altı yılda bir tatbikat yapılacağı anlamına gelmez.
Acil durum planının azami yenileme süresi işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenir.
| Tehlike sınıfı | Planın en geç yenilenme süresi |
|---|---|
| Çok tehlikeli | 2 yıl |
| Tehlikeli | 4 yıl |
| Az tehlikeli | 6 yıl |
Bu süreler işyerinde planı etkileyen bir değişiklik yaşanmadığı durumda geçerli olan azami sürelerdir.
Başka bir ifadeyle, “az tehlikeli işyerinde plan altı yıl boyunca hiçbir koşulda değiştirilmez” şeklindeki yorum yanlıştır.
İşyerinde veya yakın çevresinde mevcut acil durumları etkileyen ya da yeni bir acil durum ortaya çıkaran değişiklik meydana geldiğinde 2, 4 veya 6 yıllık süre beklenmez. Plan tamamen veya değişiklikten etkilenen bölümler açısından yenilenir.
Planın süre beklenmeden gözden geçirilmesini gerektiren başlıca durumlar şunlardır:
İşyerinin bina veya kat yerleşiminin değişmesi
Acil çıkışların veya kaçış yollarının değişmesi
Yeni üretim hattı kurulması
Yeni makine veya ekipmanın devreye alınması
Kullanılan veya depolanan kimyasalların değişmesi
Yangın, parlama veya patlama riski oluşturan yeni faaliyet başlaması
Enerji kaynaklarında veya kesme noktalarında değişiklik yapılması
İşyerinin yakın çevresinde yeni bir tehlike kaynağı oluşması
Vardiya düzeninin acil durum organizasyonunu değiştirmesi
Tatbikatta planın uygulanmasını engelleyen bir eksikliğin ortaya çıkması
Yaşanan gerçek acil durumun mevcut planın yetersizliğini göstermesi
Acil durum ekibinde bulunan çalışanın işten ayrılması veya görev yerinin değişmesi halinde de ekip görevlendirmeleri ve ilgili listeler güncel duruma getirilmelidir.
Evet. İşyerinin farklı bir binaya taşınması; kaçış yollarını, acil çıkışları, toplanma yerini, elektrik ve gaz kesme noktalarını, çevresel riskleri ve müdahale şartlarını değiştirir.
Bu nedenle eski işyerine ait tahliye krokilerinin ve saha koşullarının yeni adreste kullanılmaya devam edilmesi doğru değildir. Yeni çalışma alanı incelenerek acil durum planı yeni koşullara göre hazırlanmalıdır.
Aynı çalışma alanını birden fazla işverenin paylaşması halinde işverenler birbirlerinin faaliyetlerinden kaynaklanabilecek acil durumları da dikkate alarak koordinasyon sağlamalıdır.
İş merkezi, iş hanı, sanayi sitesi ve benzeri alanlarda işyerlerinin acil durum planları arasındaki koordinasyon yönetim tarafından yürütülür.
Asıl işveren-alt işveren ilişkisinde asıl işveren işyerinin bütünü açısından, alt işveren ise kendi çalışma alanı ve yürüttüğü faaliyetlerle ilgili acil durum tedbirleri açısından sorumluluk taşır.
Bu koordinasyon özellikle şantiye, üretim tesisi, lojistik merkezi ve çok sayıda işletmenin birlikte faaliyet gösterdiği çalışma alanlarında kritik öneme sahiptir.
Evet. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında acil durumlarla ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi idari para cezasına tabidir.
Acil durumları belirlememek, gerekli tedbirleri almamak, acil durum planlarını hazırlamamak, destek elemanı görevlendirmemek, gerekli araç ve gereçleri sağlamamak veya dış kuruluşlarla gerekli bağlantıyı oluşturmamak yaptırım kapsamına girer.
İdari para cezası tek ve sabit bir rakam değildir. Uygulanacak tutar; ihlalin niteliğine, işyerinin tehlike sınıfına, çalışan sayısına ve aykırılığın devam edip etmediğine göre değişir.
Ceza tutarları her yıl yeniden belirlendiği için güncel rakamların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı idari para cezaları sayfasından kontrol edilmesi gerekir.
İnternetten indirilen bir örnek form yalnızca dokümanın yapısını gösterebilir. İşyerinin gerçek riskleri, çalışanları, vardiyaları, kaçış yolları ve müdahale koşulları eklenmeden saha için uygulanabilir bir plan oluşmaz.
50/40/30 çalışan hesabı toplam ekip sayısını göstermez. Oran, söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin her biri için ayrı ayrı uygulanır.
İlk yardımcı sayısı diğer üç ekibin oranıyla belirlenmez. İlk yardım görevlendirmesinde İlkyardım Yönetmeliğindeki 20/15/10 çalışan oranları esas alınır.
Acil durum görevlilerinin tamamının tek vardiyada bulunması diğer vardiyalarda müdahale organizasyonunu işlevsiz bırakır. Görevlendirmeler çalışma düzenine göre yapılmalıdır.
Kapıların, duvarların, makinelerin, yangın ekipmanlarının, elektrik panolarının, gaz vanalarının veya toplanma yerinin değişmesi halinde tahliye planı da yeni fiziksel düzene göre yenilenmelidir.
Tahliye düzeni yalnızca çalışan bordrosundaki kişilere göre kurulmaz. Ziyaretçiler, müşteriler, geçici çalışanlar ve tahliyede özel desteğe ihtiyaç duyan kişilerin nasıl yönlendirileceği de belirlenmelidir.
Tatbikatın amacı imza toplamak değil, acil durum planının gerçekten çalışıp çalışmadığını belirlemektir. Tatbikat sonucunda tespit edilen aksaklıklar kayıt altına alınmalı ve plan gerekli alanlarda düzeltilmelidir.
Acil durum planının değeri belge sayısından değil, gerçek bir acil durumda uygulanabilir olmasından gelir. Bu nedenle saha yerleşimi, risk değerlendirmesi, çalışan sayısı, vardiyalar, ekip ihtiyacı, tahliye güzergâhları ve toplanma alanı aynı çalışma içerisinde değerlendirilmelidir.
Yöntem Akademi'nin acil durum planlaması hizmeti kapsamında işletmenin mevcut yapısı incelenerek:
İşyerine özgü acil durum senaryoları belirlenir.
Mevcut risk değerlendirmesi incelenir.
Önleyici ve sınırlandırıcı tedbirler oluşturulur.
Söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım organizasyonu değerlendirilir.
Çalışan sayısı ve vardiyalara göre ekip ihtiyacı belirlenir.
Müdahale ve tahliye düzeni hazırlanır.
Tahliye yolları ve toplanma alanı incelenir.
Tahliye krokileri oluşturulur.
Tatbikat süreci planlanır.
Tatbikat sonucunda ortaya çıkan eksiklikler değerlendirilir.
Planın iş güvenliği uzmanlığı hizmeti, risk değerlendirmesi, çalışan eğitimleri ve saha kontrolleriyle birlikte yürütülmesi işletmenin İSG süreçlerinin birbirini destekleyen bir sistem halinde yönetilmesini sağlar.
İş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer İSG hizmetlerini birlikte yürütmek isteyen işletmeler OSGB hizmeti kapsamında ihtiyaçlarına uygun hizmet yapısını değerlendirebilir.
İşyerine özel kapsamın belirlenmesi ve teklif alınması için Yöntem Akademi ile iletişime geçebilirsiniz.
Acil durum planı çok tehlikeli işyerlerinde en geç 2 yılda, tehlikeli işyerlerinde 4 yılda, az tehlikeli işyerlerinde 6 yılda bir yenilenir. Planı etkileyen bir değişiklik gerçekleşirse bu süreler beklenmez.
İşyerinde veya yakın çevresinde mevcut acil durumları etkileyen ya da yeni bir acil durum oluşturan değişiklik gerçekleştiğinde plan tamamen veya ilgili bölümler açısından yenilenir. Bina yerleşimi, kaçış yolları, makine, üretim hattı, kimyasal kullanımı, vardiya yapısı ve çevresel tehlikelerdeki değişiklikler bu kapsamdadır.
Maden işyerleri dışındaki işyerlerinde acil durum tatbikatı en geç yılda bir yapılır. Tatbikat sonrasında belirlenen eksiklikler kayıt altına alınır ve gerekli düzeltmeler plana aktarılır.
Planın hazırlanmasını sağlama, uygulanmasını takip etme ve güncel tutulmasını sağlama sorumluluğu işverene aittir. Planlama sürecinde iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, teknik sorumlular, destek elemanları ve işyerinin ilgili çalışanlarından gerekli bilgiler alınır. Plan işveren veya işveren vekili tarafından onaylanır.
Hayır. Acil durum planı; belirlenen acil durumları, önleyici tedbirleri, müdahale yöntemlerini, görevlileri ve tahliye düzenini kapsayan ana dokümandır. Tahliye planı ise kaçış yolları, toplanma yeri, ekipmanlar ve kritik noktaları kroki üzerinde gösteren bölümüdür.
Mevzuatta kullanılan ifade “acil durum planı”dır. “Acil durum eylem planı” ifadesi ise uygulamada aynı dokümanı tanımlamak için yaygın şekilde kullanılmaktadır.
Hayır. Maden dışındaki işyerlerinde tatbikat en geç yılda bir yapılır. Acil durum planının azami yenileme süresi ise çok tehlikeli işyerlerinde 2 yıl, tehlikeli işyerlerinde 4 yıl ve az tehlikeli işyerlerinde 6 yıldır.
Hayır. Yeni binanın kaçış yolları, acil çıkışları, toplanma alanı, kesme noktaları ve çevresel riskleri farklı olduğu için yeni çalışma alanına göre plan hazırlanmalıdır.
Örnek doküman yalnızca başlangıç şablonu olarak kullanılabilir. İşyerinin riskleri, acil durum senaryoları, görevlileri, vardiyaları, tahliye yolları, toplanma alanı ve müdahale yöntemleri eklenmeden işyerine özgü ve uygulanabilir bir plan oluşmaz.
Evet. On kişiden az çalışanı bulunan işyerlerinde söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin tamamı için uygun donanıma sahip ve özel eğitimli en az bir çalışanın destek elemanı olarak görevlendirilmesi yeterlidir. İlk yardımcı bulundurma şartı ayrıca İlkyardım Yönetmeliğine göre değerlendirilir.
Acil durum planı, acil durumla mücadele edecek ekiplerin kolayca ulaşabileceği şekilde işyerinde saklanır. Tahliye planları ise bina giriş ve çıkışları ile katlarda çalışanların görebileceği noktalara asılır.
© 2023 Yöntem Akademi. Tüm Hakları Saklıdır. İzinsiz materyal kullanılamaz, kullanıldığı taktirde yasal işlem başlatılır.
