İSG denetimi öncesinde yalnızca evrakların bulunması yeterli değildir. Görevlendirmelerin geçerliliği, belgelerin güncelliği, saha uygulamaları, çalışanların eğitimi, sağlık gözetimi, iş ekipmanlarının kontrolleri ve belirlenen eksiklerin kapatılması birlikte incelenmelidir.
Yöntem Akademi tarafından işletmeler için hazırlanan İSG Denetim Hazırlık Kontrol Listesi; denetim öncesindeki mevcut durumu görmenizi, eksikleri sınıflandırmanızı ve düzeltici faaliyetleri sorumlularıyla birlikte takip etmenizi sağlar.
İSG-KATİP görevlendirme kontrolleri
Risk değerlendirmesi ve aksiyon takibi
Acil durum planı ve tatbikat kayıtları
Çalışan eğitimleri ve ölçme-değerlendirme sonuçları
İşe giriş ve periyodik sağlık gözetimi
İş ekipmanlarının periyodik kontrol kayıtları
İşyeri ortam ölçümleri
Kişisel koruyucu donanım takibi
İş kazası ve ramak kala kayıtları
Alt işveren ve ziyaretçi kontrolleri
Saha uygunsuzlukları
Düzeltici ve önleyici faaliyet takip tablosu
Belge yenileme takvimi
Denetim günü hızlı erişim dosyası
Form alanları:
Ad soyad
Firma adı
Kurumsal e-posta
Telefon
Sektör
Çalışan sayısı
Tehlike sınıfı
KVKK aydınlatma metni onayı
Ayrı ve isteğe bağlı ticari ileti izni
İSG denetiminde işyerinin yalnızca belge dosyası değil, iş sağlığı ve güvenliği yönetiminin tamamı değerlendirilir. Kontrol kapsamı; işyerinin faaliyet alanı, tehlike sınıfı, çalışan sayısı, kullanılan iş ekipmanları, kimyasallar, çalışma yöntemleri ve özel mevzuat yükümlülüklerine göre belirlenir.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işverenin temel yükümlülükleri arasında risk değerlendirmesi, acil durum hazırlığı, sağlık gözetimi, çalışan eğitimi, çalışan temsilcisi görevlendirmesi, iş kazası kayıtları ve işverenler arasındaki koordinasyon yer alır. OSGB’den hizmet alınması, işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının İSG açıklamalarını inceleyin.
İSG profesyonellerinin görevlendirilmesi ve hizmetin düzenli yürütülmesi için OSGB hizmeti sayfasını inceleyebilirsiniz.
Hayır. Denetimde belgenin bulunması kadar belgenin işyerine özgü hazırlanması, güncel tutulması ve sahadaki uygulamayla örtüşmesi de kontrol edilir.
Örneğin risk değerlendirmesinde makine koruyucularının bulunduğu yazmasına rağmen sahada koruyucusu çıkarılmış bir makine varsa belge ile uygulama arasında uyumsuzluk vardır. Acil durum planında görevlendirilen personel işten ayrılmışsa plan güncel değildir. Eğitim katılım formu bulunmasına rağmen eğitim süresi, konusu veya ölçme-değerlendirme kaydı gösterilemiyorsa eğitim dosyası tamamlanmış sayılmaz.
Bakanlığın programlı teftiş değerlendirmeleri de işyerlerinin önemli bir bölümünde eksiklerin teftiş öncesinde düzenli İSG yönetimiyle giderilmediğini, sürdürülebilir bir sistem kurulması gerektiğini ortaya koyuyor.
Denetimde talep edilen belgelerin ayrıntılı açıklaması için İSG denetiminde hangi evraklar istenir? rehberini inceleyin.
| Kontrol alanı | İncelenecek temel unsurlar | Denetim kanıtı |
|---|---|---|
| İşyerinin temel bilgileri | NACE kodu, tehlike sınıfı, çalışan sayısı, vardiyalar ve alt işverenler | SGK işyeri kaydı, çalışan listesi |
| İSG görevlendirmeleri | Uzman, hekim ve gerekli durumlarda DSP görevlendirmeleri | İSG-KATİP sözleşmeleri |
| İSG hizmet kayıtları | Saha ziyaretleri, tespitler, öneriler ve çalışma süreleri | Onaylı defter, faaliyet raporları |
| Risk yönetimi | Güncel risk değerlendirmesi, tedbirler ve sorumlular | Risk değerlendirmesi ve aksiyon planı |
| Acil durum hazırlığı | Plan, ekipler, tahliye düzeni ve tatbikat | Acil durum planı ve tatbikat tutanağı |
| Eğitimler | İşe başlama, temel, ilave ve yenileme eğitimleri | Katılım, sınav ve eğitim belgeleri |
| Sağlık gözetimi | İşe giriş muayeneleri, periyodik muayeneler ve tetkikler | Çalışan sağlık dosyaları |
| İş ekipmanları | Envanter, bakım ve zorunlu periyodik kontroller | Kontrol raporları ve İSG-KATİP sözleşmesi |
| Ortam ölçümleri | Gürültü, toz, aydınlatma, termal konfor ve kimyasal maruziyet | Yetkili laboratuvar raporları |
| Çalışan katılımı | Temsilci, kurul, çalışan görüşleri ve toplantılar | Görevlendirme ve toplantı tutanakları |
| Saha güvenliği | Makine, elektrik, yangın, yüksekte çalışma ve trafik düzeni | Saha fotoğrafları ve kontrol formları |
| Olay yönetimi | İş kazaları, ramak kala olaylar ve kök neden analizleri | Bildirimler, analiz ve DÖF kayıtları |
İşyerine özgü tehlikelerin belirlenmesi için risk analizi hizmeti, acil durum organizasyonunun kurulması için acil durum planlaması sayfasından ayrıntılı bilgi alınabilir.
Her kontrol maddesi bütün işyerleri için zorunlu değildir. İşyerinde bulunmayan ekipman, faaliyet veya risk için “Uygulanamaz” seçeneğini işaretleyin. Maddeyi değerlendirmeden kaldırmayın; uygulanamaz kararının gerekçesini açıklama alanına yazın.
Kontrol sonucunu yalnızca sözlü beyana göre belirlemeyin. Belge, İSG-KATİP kaydı, saha fotoğrafı, tutanak, ölçüm raporu, çalışan görüşmesi veya bakım kaydı gibi doğrulanabilir kanıt kullanın.
Durum alanları:
Uygun: Belge ve uygulama eksiksiz
Kısmen uygun: Belge veya uygulamada tamamlanması gereken bölüm var
Uygun değil: Yükümlülük yerine getirilmemiş
Uygulanamaz: İşyeri kapsamına girmiyor
Her eksiklik için bir sorumlu, tamamlanma tarihi ve kanıt kaydı belirleyin. “İlgili departman ilgilenecek” gibi belirsiz ifadeler yerine kişi veya görev unvanı yazın.
Öncelik sınıfları:
Kritik
Yüksek
Orta
Düşük
Çalışanların hayati tehlikeyle karşılaşmasına yol açan uygunsuzluklar, süresi geçmiş zorunlu görevlendirmeler ve kullanılmaya devam edilen güvensiz ekipmanlar kritik olarak değerlendirilmelidir.
Bir kontrol maddesi, yalnızca işlem başlatıldığı için kapatılmamalıdır. Eksiklik giderildikten sonra belge veya saha kontrolüyle doğrulama yapılmalı, kapanış tarihi ve doğrulayan kişi kaydedilmelidir.
Güncel Bakanlık uygulama rehberine göre işe başlama eğitimi, çalışan fiilen işe başlamadan önce verilir. Eğitim işe ve işyerine özgü riskleri kapsar, yüz yüze ve uygulamalı olarak gerçekleştirilir ve en az iki saat sürer. Bu eğitim temel eğitimin yerine geçmez ve temel eğitim süresine dahil edilmez.
Temel eğitim, çalışanın işe başladığı tarihten itibaren en geç üç ay içinde tamamlanır. İlk temel eğitim süreleri az tehlikeli işyerlerinde en az 8, tehlikeli işyerlerinde en az 12, çok tehlikeli işyerlerinde en az 16 ders saatidir. Yenileme eğitimleri bütün tehlike sınıflarında en az 8 ders saati olarak düzenlenir. Eğitim sonrasında yapılan sınavda başarı sınırı 100 üzerinden 60 puandır.
Uzaktan eğitim kullanıldığında sisteme giriş ve çıkış saatleri, eğitim tamamlama oranı, geçirilen süre ve ölçme-değerlendirme sonuçları kayıt altında tutulmalıdır. Yalnızca video veya doküman gönderilmesi yeterli eğitim kaydı oluşturmaz.
Eğitimlerin planlanması ve belgelendirilmesi için temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimi sayfasını inceleyin.
Sağlık gözetimi, yalnızca sağlık raporu alınmasından oluşmaz. Çalışanın yaptığı iş, maruz kaldığı riskler, kişisel özellikleri ve işyerinin tehlike sınıfı birlikte değerlendirilir.
Periyodik muayeneler, risk değerlendirmesi ve işin niteliği dikkate alınarak en geç:
Az tehlikeli işyerlerinde beş yılda bir
Tehlikeli işyerlerinde üç yılda bir
Çok tehlikeli işyerlerinde yılda bir
Çocuk, genç ve gebe çalışanlarda altı ayda bir
yenilenir. İşyeri hekimi gerekli gördüğünde daha kısa süre belirler.
Çalışanların kişisel sağlık dosyaları, işten ayrılma tarihinden itibaren en az 15 yıl saklanır. Sağlık bilgilerinin gizliliği korunmalı ve dosyalara erişim yetkilendirilmelidir.
Sağlık gözetiminin planlanması için işyeri hekimliği hizmeti, işyerinde toplu tetkik organizasyonu için mobil sağlık hizmetleri sayfalarını inceleyin.
İşyerindeki bütün araç ve ekipmanlar aynı periyodik kontrol yükümlülüğüne tabi değildir. Zorunlu kontrol kapsamı; İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’nin EK-III bölümünde yer alan ekipman ve ekipman gruplarına göre belirlenir.
Güncel düzenlemeye göre işveren ile periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi arasında, hizmet gerçekleştirilmeden en geç bir gün önce İSG-KATİP üzerinden sözleşme düzenlenmesi ve karşılıklı onaylanması gerekir. Bakanlığın ekipmana özgü rapor ve kriter dokümanları resmî yayın kanalı üzerinden takip edilmelidir. ÇSGB periyodik kontrol düzenlemesini inceleyin.
Kontrol listesinde şu alanlar ayrı ayrı incelenmelidir:
Güncel iş ekipmanı envanteri
Ekipmanın EK-III kapsamında bulunup bulunmadığı
Yetkili kontrol personeli
İSG-KATİP sözleşme tarihi ve onayı
Kontrol raporunun geçerlilik tarihi
Raporda belirtilen uygunsuzluklar
Uygunsuzlukların giderildiğini gösteren kayıt
Bakım ve onarım geçmişi
Ekipmanın güvenli kullanım talimatı
Operatör veya kullanıcı yetkinlik belgesi
Periyodik kontrol organizasyonu için periyodik muayene ve kontroller sayfasını inceleyin.
Hayır. Ölçüm kapsamı işyerindeki tehlikeler, kullanılan maddeler, üretim yöntemi, maruziyet kaynakları ve risk değerlendirmesi sonuçlarına göre belirlenir.
İşyerinde bulunmayan bir maruziyet için standart bir ölçüm paketi uygulanmamalıdır. Gürültü, toz, titreşim, aydınlatma, termal konfor, kimyasal maruziyet ve benzeri ölçümler, gerçek risk kaynağına göre planlanmalıdır.
Denetim öncesinde şu hususlar kontrol edilmelidir:
Ölçüm ihtiyacının risk değerlendirmesinde tanımlanması
Ölçümün yetkili laboratuvar tarafından yapılması
Numune ve ölçüm noktalarının doğru belirlenmesi
Raporda kullanılan yöntem ve standartların gösterilmesi
Sonuçların sınır değerlerle karşılaştırılması
Yüksek maruziyetler için aksiyon planı oluşturulması
Tedbirlerden sonra ölçümün tekrarlanması
Ölçüm planlaması için işyeri ortam ölçümleri sayfasından bilgi alınabilir.
Denetim günü temel kayıtların farklı klasör, bilgisayar ve departmanlarda aranması zaman kaybettirir. Aşağıdaki belgeler için dijital ve fiziksel bir hızlı erişim dosyası oluşturulmalıdır:
İşyeri bilgileri ve güncel çalışan listesi
Tehlike sınıfı ve NACE kodu kaydı
İSG-KATİP görevlendirmeleri
OSGB hizmet sözleşmesi
Uzman ve hekim faaliyet kayıtları
Onaylı defter
Yıllık çalışma planı ve yıllık değerlendirme raporu
Güncel risk değerlendirmesi
Risk aksiyon takip tablosu
Acil durum planı
Acil durum ekip görevlendirmeleri
Tatbikat raporları
Eğitim planı ve eğitim belgeleri
İşe başlama eğitim tutanakları
Ölçme-değerlendirme sonuçları
Sağlık gözetimi kayıtları
İş ekipmanı envanteri
Periyodik kontrol raporları
İşyeri ortam ölçüm raporları
Kişisel koruyucu donanım kayıtları
Çalışan temsilcisi görevlendirmesi
İSG kurul tutanakları
İş kazası ve ramak kala kayıtları
Düzeltici faaliyet kayıtları
Alt işveren koordinasyon belgeleri
İSG-KATİP görevlendirmelerinin tamamlanması hakkında İSG-KATİP onay süreci rehberinden bilgi alınabilir.
Kontrol listesinin doldurulması, işyerinin mevcut hazırlık seviyesini gösterir. Eksiklerin mevzuat, saha ve çalışan güvenliği yönünden doğru değerlendirilmesi için iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi tarafından yerinde inceleme yapılmalıdır.
Yöntem Akademi’nin İSG ön denetim çalışması kapsamında:
İSG-KATİP görevlendirmeleri kontrol edilir.
Zorunlu belgelerin güncelliği incelenir.
Saha ile belge arasındaki uyumsuzluklar belirlenir.
Kritik uygunsuzluklar önceliklendirilir.
Sorumlu ve termin tarihlerini içeren aksiyon planı hazırlanır.
Kapanan faaliyetler kanıt üzerinden doğrulanır.
İşyeriniz İçin Ön Denetim Talep Edin
Hayır. Kontrol listesi, işletmelerin iç denetim ve hazırlık çalışmalarında kullanması için hazırlanmış bir yönetim aracıdır. Resmî denetimin kapsamı işyerinin sektörü, tehlike sınıfı, çalışan sayısı, ekipmanları ve tespit edilen risklere göre belirlenir.
Hayır. OSGB, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesini sağlar. Tedbirlerin uygulanması, çalışma ortamının güvenli hâle getirilmesi ve bildirilen eksiklerin giderilmesi işverenin sorumluluğundadır.
İSG-KATİP görevlendirmeleri, risk değerlendirmesi, acil durum planı, eğitim kayıtları, sağlık gözetimi, onaylı defter, iş ekipmanı kontrol raporları ve iş kazası kayıtları temel inceleme alanları arasında yer alır.
Tam kontrol en az üç ayda bir ve resmî denetim beklenmeden uygulanmalıdır. İş kazası, ramak kala, ekipman değişikliği, taşınma, proses değişikliği, yeni kimyasal kullanımı veya çalışan sayısındaki değişiklik sonrasında ilgili bölümler yeniden kontrol edilmelidir.
Denetim sonucunda uygulanacak işlem, eksikliğin dayandığı mevzuat hükmüne, niteliğine ve denetim sürecine göre belirlenir. Güncel idari para cezaları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının resmî kaynaklarından kontrol edilmelidir.
Hayır. Dosyadaki puan, işletmenin kendi iç hazırlığını izlemesi için oluşturulan göstergedir. Resmî uygunluk değerlendirmesi veya denetim sonucu yerine geçmez.