İSG Kurulu; 50 ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde oluşturulması zorunlu olan iş sağlığı ve güvenliği kuruludur. İşyerinin az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli olması kurul oluşturma zorunluluğunu değiştirmez; tehlike sınıfı kurulun toplantı sıklığını etkiler.
Kurul yalnızca iş güvenliği uzmanı ile işverenin belirli aralıklarla toplantı yaptığı bir yapı değildir. İşyerindeki tehlikelerin değerlendirilmesi, iş kazalarının incelenmesi, çalışanların görüşlerinin alınması, İSG eğitimlerinin planlanması, acil durum tedbirlerinin değerlendirilmesi ve alınan kararların uygulanmasının izlenmesi kurulun çalışma alanına girer.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik, kurulun hangi işyerlerinde kurulacağını, kimlerden oluşacağını ve nasıl çalışacağını açık biçimde düzenler.
İSG Kurulu oluşturma yükümlülüğünün doğması için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir:
| Kriter | Zorunluluk |
|---|---|
| Çalışan sayısı | 50 veya daha fazla çalışan |
| İşin süresi | Altı aydan fazla süren sürekli iş |
| Tehlike sınıfı | Az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli olması sonucu değiştirmez |
Buna göre 50 veya daha fazla çalışanı bulunan ancak altı aydan kısa süreli bir iş için kurul yükümlülüğü yalnızca çalışan sayısına bakılarak değerlendirilmez. Aynı şekilde altı aydan uzun süren bir işyerinde çalışan sayısı 50'nin altındaysa İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik kapsamında kurul oluşturma zorunluluğu bulunmaz.
Buradaki önemli nokta, 50 çalışan sınırı ile altı aylık süre şartının birlikte aranmasıdır.
Hayır. Çalışan sayısı 50'nin altında olan işyerlerinde, İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik kapsamında kurul oluşturma zorunluluğu bulunmaz.
Ancak kurul zorunluluğunun bulunmaması, işyerinin diğer iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
İşyerinin durumuna göre;
risk değerlendirmesi,
acil durum planı,
çalışanların İSG eğitimleri,
çalışan temsilcisi görevlendirilmesi,
sağlık gözetimi,
iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmeleri,
iş ekipmanlarının periyodik kontrolleri gibi yükümlülükler devam eder.
İşyerindeki tehlikelerin belirlenmesi ve kontrol tedbirlerinin oluşturulması konusunda ayrıntılı bilgi için risk analizi hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik, kurulda bulunacak kişileri açık şekilde belirler.
İSG Kurulu şu kişilerden oluşur:
İşveren veya işveren vekili
İş güvenliği uzmanı
İşyeri hekimi
İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli bir kişi
Bulunması halinde sivil savunma uzmanı
Bulunması halinde formen, ustabaşı veya usta
Çalışan temsilcisi; birden fazla çalışan temsilcisi varsa baş temsilci
Burada önemli bir ayrım bulunur: Yönetmelikte destek elemanı, İSG Kurulunun zorunlu üyeleri arasında ayrıca sayılmaz. Acil durum organizasyonunda görev alan destek elemanlarıyla kurul üyeliği birbirinden farklı kavramlardır.
Kurul başkanı işveren veya işveren vekilidir.
6331 sayılı Kanun uyarınca işveren, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun olarak kurul tarafından alınan kararları uygulamakla yükümlüdür.
Bu nedenle kurul kararlarının yalnızca toplantı tutanağında bırakılması yeterli değildir. Kararın gerektirdiği tedbirlerin işyerinde uygulanması ve sonuçlarının takip edilmesi gerekir.
Kurulun sekreteri kural olarak iş güvenliği uzmanıdır.
Ancak iş güvenliği uzmanının işyerinde tam zamanlı çalışma zorunluluğunun bulunmadığı durumlarda kurul sekretaryası; insan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli kişi tarafından yürütülür.
Kurul gündeminin oluşturulması, önceki kararların takibi, toplantı kayıtlarının düzenlenmesi ve teknik İSG konularının kurula taşınması bakımından iş güvenliği uzmanı kritik görev üstlenir.
İşyerinizde uzman görevlendirmesi, saha denetimleri, İSG dokümantasyonu ve kurul süreçlerinin profesyonel olarak yürütülmesi için iş güvenliği uzmanlığı hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz.
"İSG kurulu en az kaç kişiden oluşur?" sorusuna mevzuatta tek bir rakam verilerek cevap verilmemiştir.
Yönetmelik belirli görev ve unvanları sayar. Bunların bir kısmı zorunlu, sivil savunma uzmanı ile formen, ustabaşı veya usta ise işyerinde bulunmaları halinde kurulda yer alır.
Bu nedenle kurulun yapısı belirlenirken yalnızca toplam kişi sayısına değil, Yönetmeliğin 6'ncı maddesinde sayılan görevlerin doğru kişiler tarafından temsil edilip edilmediğine bakılmalıdır.
İSG Kurulu için temel kural ayda en az bir toplantıdır.
Ancak kurul, işyerinin tehlike sınıfını dikkate alarak toplantı süresini değiştirebilir:
| Tehlike sınıfı | Toplantı düzeni |
|---|---|
| Çok tehlikeli | En az ayda bir |
| Tehlikeli | Kurul kararıyla iki ayda bire kadar düzenlenebilir |
| Az tehlikeli | Kurul kararıyla üç ayda bire kadar düzenlenebilir |
Buradaki ayrıntı önemlidir.
Tehlikeli bir işyerinde toplantı periyodu otomatik olarak iki ay, az tehlikeli işyerinde otomatik olarak üç ay değildir. Yönetmelikte temel düzen ayda en az bir toplantıdır; kurul, tehlike sınıfını dikkate alarak bu süreyi tehlikeli işyerinde iki ay, az tehlikeli işyerinde üç ay olarak belirleme kararı alabilir.
Çok tehlikeli işyerleri için böyle bir uzatma öngörülmemiştir.
Toplantının;
gündemi,
yeri,
günü,
saati toplantıdan en az 48 saat önce kurul üyelerine bildirilir.
Kurul üyeleri gündemde değişiklik talep edebilir. Talebin kurul tarafından uygun görülmesi halinde gündem buna göre değiştirilir.
Evet.
Ölümlü, uzuv kayıplı veya ağır iş kazası meydana gelmesi ya da özel bir tedbiri gerektiren önemli bir durumun ortaya çıkması halinde kurul üyelerinden biri olağanüstü toplantı talep edebilir.
Ayrıca 6331 sayılı Kanunun 13'üncü maddesi kapsamında çalışanın çalışmaktan kaçınma hakkına ilişkin talebi söz konusu olduğunda kurul normal toplantı takvimini beklemeden acilen toplanır ve karar verir.
Kurul, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile işveren veya işveren vekili başkanlığında toplanır.
Kararlar ise toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır.
Kurul çalışmalarında;
çekimser oy kullanılamaz,
oyların eşit olması halinde başkanın oyu kararı belirler,
toplantı yeter sayısı sağlanamazsa durum tutanak altına alınır.
Kurul toplantılarının günlük çalışma saatleri içerisinde yapılması esastır ve toplantıda geçirilen süre çalışma süresinden sayılır.
Bu konu uygulamada en fazla karıştırılan başlıklardan biridir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik, noter onaylı bir "İSG Kurulu Karar Defteri" tutulmasını zorunlu kılmaz.
Yönetmeliğin zorunlu tuttuğu işlem şudur:
Her toplantıda görüşülen konular ve alınan kararlar için bir toplantı tutanağı hazırlanır. Tutanak toplantıya katılan başkan ve üyeler tarafından imzalanır. İmzalı tutanak ve kararlar sırasıyla özel dosyasında saklanır.
İşletme kendi dokümantasyon sistemi içerisinde kurul kararlarını ayrıca bir karar defterinde takip edebilir. Ancak kullanılan bu kurul karar defteri ile mevzuatta düzenlenen onaylı defter aynı belge değildir.
Hayır.
Bu iki belge sıkça birbirine karıştırılır.
Kurul toplantı tutanağı/karar kaydı, kurulda görüşülen konuları ve alınan kararları gösterir.
Onaylı defter ise iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin işyerinde tespit ettiği hususlarla gerekli tavsiye ve tedbirlerin yazıldığı ayrı bir İSG dokümanıdır.
Bu nedenle "İSG kurul karar defterinin noter tasdikli olması zorunludur" şeklindeki genel ifade doğru değildir.
Yönetmelik, toplantıda alınan kararların tutanakla kayıt altına alınmasını ve toplantıya katılan başkan ile üyeler tarafından imzalanmasını zorunlu tutar.
Uygulamada güçlü bir kurul tutanağında şu bilgiler açık biçimde bulunmalıdır:
toplantının tarihi ve yeri,
toplantıya katılan üyeler,
görüşülen gündem maddeleri,
önceki toplantı kararlarının durumu,
yeni alınan kararlar,
kararı uygulayacak kişi veya birim,
tamamlanma tarihi,
kararın mevcut durumu,
kurul üyelerinin imzaları.
Özellikle sorumlu kişi ve tamamlanma tarihi belirlenmeyen kararlar takip edilmesi güç genel ifadeler hâline gelir.
Örneğin: "Korkuluklar kontrol edilsin." yerine; "Üretim bölümündeki üç platformun korkuluk eksikleri bakım birimi tarafından 15 Eylül tarihine kadar tamamlanacak ve iş güvenliği uzmanı tarafından kontrol edilecek." şeklindeki bir karar ölçülebilir ve takip edilebilir niteliktedir.
Evet.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverene iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun kurul kararlarını uygulama yükümlülüğü getirir.
Bu nedenle kurul yalnızca tavsiye veren sembolik bir toplantı grubu olarak değerlendirilmemelidir.
Toplantıda alınan kararların;
sorumlusu belirlenmeli,
uygulanma süresi tanımlanmalı,
ilgili kişilere bildirilmesi sağlanmalı,
sonraki toplantıda gerçekleşme durumu kontrol edilmelidir.
Yönetmelik de her toplantıda önceki toplantıya ilişkin kararların ve bunların uygulama sonuçlarının kurula aktarılmasını öngörür.
Kurulun görevleri, işyerindeki bütün İSG çalışmalarını kendi başına yürütmek değildir. Kurul; farklı İSG faaliyetlerini değerlendiren, işverene tedbir bildiren ve uygulamaları izleyen bir koordinasyon mekanizmasıdır.
Başlıca görevleri şunlardır:
Kurul, işyerinin niteliğine uygun İSG iç yönerge taslağını hazırlar, işveren veya işveren vekilinin onayına sunar ve uygulanmasını izler.
Sahada tespit edilen riskler, uygunsuzluklar ve alınması gereken tedbirler kurul gündemine taşınır.
Kurul, alınması gereken tedbirleri belirleyerek işverene veya işveren vekiline bildirir.
İşyerinde meydana gelen iş kazaları ile iş kazasına dönüşmemesine rağmen işyeri veya ekipmana zarar verme potansiyeli taşıyan olaylar değerlendirilir.
Amaç yalnızca olay kaydı oluşturmak değil, aynı olayın tekrarını engelleyecek tedbirleri belirlemektir.
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimleriyle ilgili programlar değerlendirilir, işverenin onayına sunulur ve uygulanması takip edilir.
İşyerinde gerçekleştirilecek bakım ve onarım çalışmalarında gerekli güvenlik önlemlerinin planlanması ve uygulamanın kontrolü kurul görevleri arasındadır.
Yangın, doğal afet, sabotaj ve benzeri tehlikelere karşı alınan önlemlerin yeterliliği ile ekiplerin çalışmaları değerlendirilir.
Acil durum organizasyonunun kurul kararlarıyla birlikte sahada uygulanabilir olması gerekir.
Kurul, işyerinin İSG durumuyla ilgili yıllık değerlendirme yapar; yıl içerisinde yürütülen çalışmaları inceler ve elde edilen sonuçlara göre bir sonraki yılın çalışma programında yer alması gereken konuları belirleyerek işverene teklif sunar.
Asıl işveren-alt işveren ilişkilerinde en fazla hata çalışanların doğrudan tek bir sayı altında değerlendirilmesiyle yapılır.
Yönetmelik dört ayrı senaryo belirlemiştir:
| Asıl işveren | Alt işveren | Kurul düzeni |
|---|---|---|
| 50 ve üzeri | 50 ve üzeri | Her ikisi ayrı kurul oluşturur; koordinasyonu asıl işveren sağlar |
| 50 ve üzeri | 50'nin altında | Kurulu asıl işveren oluşturur; alt işveren yetkili temsilci atar |
| 50'nin altında | 50 ve üzeri | Kurulu alt işveren oluşturur; asıl işveren yetkili temsilci atar |
| 50'nin altında | 50'nin altında fakat toplam 50'nin üzerinde | Asıl ve alt işveren birlikte ortak kurul oluşturur |
Bu hükümler, altı aydan fazla süren asıl işveren-alt işveren ilişkileri bakımından uygulanır.
Dolayısıyla "asıl işveren 50 kişiyse alt işveren çalışanları da otomatik olarak bu sayıya eklenir" şeklindeki genelleme doğru değildir. Her durum Yönetmelikte belirtilen senaryoya göre değerlendirilmelidir.
Aynı işverene bağlı birden fazla işyeri bulunuyorsa kurul yükümlülüğü her işyeri açısından ayrı değerlendirilir.
50 veya daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yürütüldüğü her işyerinde ayrı kurul oluşturulur.
Örneğin bir işletmenin;
birinci işyerinde 38,
ikinci işyerinde 74 çalışanı bulunuyorsa yalnızca toplam çalışan sayısının 112 olmasına bakılarak iki işyerinde de kurul zorunlu olduğu sonucuna varılmaz.
Kurul yükümlülüğü işyerlerinin kendi koşulları üzerinden değerlendirilir.
Hayır.
Bir işyerinin OSGB hizmeti alması, çalışan sayısı ve işin süresi nedeniyle doğan kurul oluşturma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Dışarıdan görevlendirilen iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi kendi görevleri kapsamında kurul çalışmalarına katılır. Ancak işverenin kurul oluşturma ve mevzuata uygun kurul kararlarını uygulama yükümlülüğü devam eder.
Bu ayrım önemlidir:
OSGB veya iş güvenliği uzmanı kurulun teknik ve profesyonel işleyişini destekler; işverenin kanuni sorumluluğunu devralmaz.
Mevzuata uygun kurul oluşturmak ilk adımdır. Kurulun işyerinde gerçek bir güvenlik mekanizmasına dönüşmesi için toplantıların mevcut saha verileri üzerinden yürütülmesi gerekir.
Düzenli kurul gündeminde özellikle;
önceki kararların gerçekleşme durumu,
açık uygunsuzluklar,
iş kazaları,
ramak kala olayları,
risk değerlendirmesinde belirlenen yüksek riskler,
çalışanlardan gelen İSG bildirimleri,
eğitimlerin gerçekleşme durumu,
sağlık ve saha gözetiminde belirlenen ortak sorunlar,
yaklaşan bakım ve periyodik kontrol faaliyetleri,
acil durum ekiplerinin ve tatbikatların durumu incelenmelidir.
Böyle bir sistem kurulduğunda toplantı tutanağı yalnızca denetim sırasında gösterilecek bir evrak olmaktan çıkar ve işletmenin İSG performansını yöneten kayıt sistemine dönüşür.
İSG Kurulunun doğru çalışması; yalnızca kurul üyelerinin isimlerinin belirlenmesiyle tamamlanmaz.
İş güvenliği uzmanının;
saha bulgularını kurul gündemine taşıması,
önceki kararların durumunu takip etmesi,
iş kazası ve ramak kala verilerini değerlendirmesi,
risk değerlendirmesiyle kurul kararlarının bağlantısını kurması,
toplantı dokümantasyonunun düzenli tutulmasına destek olması,
uygulanmayan tedbirleri yeniden gündeme taşıması gerekir.
Yöntem Akademi'nin iş güvenliği uzmanlığı hizmeti; yalnızca uzman görevlendirmesinden oluşmaz. İşletmenin çalışan sayısı, tehlike sınıfı, faaliyet alanı ve mevcut İSG yapısı değerlendirilerek saha denetimleri, uygunsuzluk takibi, kurul çalışmaları, dokümantasyon ve İSG-KATİP süreçleri birlikte yürütülür.
İşyerinizde İSG Kurulu oluşturma zorunluluğu bulunup bulunmadığını veya mevcut kurul yapınızın mevzuata uygunluğunu değerlendirmek için Yöntem Akademi ile iletişime geçebilirsiniz.
İSG Kurulu; 50 ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde zorunludur. İki şart birlikte değerlendirilir.
Hayır. 50'nin altında çalışanı bulunan işyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik kapsamında kurul oluşturma zorunluluğu bulunmaz. Diğer İSG yükümlülükleri ise devam eder.
Kurul; işveren veya işveren vekili, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, insan kaynakları/personel/idari veya mali işleri yürüten kişi, bulunması halinde sivil savunma uzmanı, bulunması halinde formen-ustabaşı-usta ve çalışan temsilcisinden oluşur. Birden fazla çalışan temsilcisi varsa baş temsilci kurulda yer alır.
Temel kural ayda en az bir toplantıdır. Kurul kararıyla tehlikeli işyerlerinde toplantı süresi iki aya, az tehlikeli işyerlerinde üç aya çıkarılabilir. Çok tehlikeli işyerlerinde kurul en az ayda bir toplanır.
Hayır. İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik noter onaylı kurul karar defteri zorunluluğu getirmez. Toplantıda alınan kararların tutanağa bağlanması, başkan ve üyeler tarafından imzalanması ve imzalı tutanak ile kararların özel dosyada saklanması gerekir.
İşveren, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun kurul kararlarını uygulamakla yükümlüdür.
Kurul oluşturma şartlarını taşıyorsa evet. OSGB'den hizmet alınması kurul yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Hayır. Yönetmeliğe göre çekimser oy kullanılamaz. Oyların eşit çıkması halinde kurul başkanının oyu kararı belirler.
Toplantının gündemi, yeri, günü ve saati toplantıdan en az 48 saat önce kurul üyelerine bildirilmelidir.
© 2023 Yöntem Akademi. Tüm Hakları Saklıdır. İzinsiz materyal kullanılamaz, kullanıldığı taktirde yasal işlem başlatılır.
